Author: Timur Xasanov

ARBOVIRUSLAR – qon so’ruvchi hasharotlar (chivin, iskabtopar, kana va boshqalar) orqali tarqaladigan viruslar. Ularda RNK bo’ladi. Hozir 300 dan ortiq turi ma’lum. Ular bo’g’imoyoqlilar organizmida yashab, hasharotlar chaqqanda o’tadi. Arboviruslarning … Batafsil

ARBOB (Arabcha — xo’jayin, ega so’zining ko’pligi) — 1) ijtimoiy-siyosiy va boshqa faoliyati bilan xalqqa tanilgan, el orasida obro’qozongan mashhur shaxslar — jamoat va davlat Arboblari (masalan, Alisher Navoiy); 2) … Batafsil

ARBITRAJ SUDI – korxonalar, muassasalar va tashkilotlar o’rtasidagi xo’jalikka oid nizolarni hal etuvchi yagona organlar tizimi. O’zbekiston Respublikasida 1993 yildan arbitraj xo’jalik sudi deb nomlandi. Arbitraj vazifalarini xo’jalik sudlari O’zbekiston … Batafsil

ARBITRAJ (Fransuzcha arbitrage) – 1) hakamlar sudi, bunda tomonlar o’zlari saylab qo’yadigan yoki o’zaro kelishuvga binoan, qonunda belgilangan tartibda tayinlanadigan arbitrlarga (hakamlarga) murojaat qiladi; 2) nizo vositachi sudya (arbitr) tomonidan … Batafsil

ARBITR (lotincha arbiter — vositachi, hakam) — 1) vositachi, o’zaro nizolini hal qilish uchun tomonlararo tanlangan sudya; 2) xo’jalik idoralari o’rtasidagi nizoli masalalarni ko’rib, bartaraf qiluvchi lavozimli shaxs, arbitraj a’zosi; … Batafsil

ARBER (Arber) Verner (1929) – Shveytsariya genetigi. Bakteriyalarda restriktaza — hujayraga tushib qolgan begona DNK molekulasini o’ziga xos parchalovchi fermentlarni kashf qilgan. D. Natane va X. Smit bilan birga Nobel … Batafsil

ARBALET (Fransuzcha arbalete; lotincha arcus — yoy va ballista — irg’itiladigan snaryad) — o’rta asrlarda G’arbiy Yevropa mamlakatlarida ishlatilgan otish quroli; yog’och asosga (dastgohga) mahkamlangan po’lat kamondan iborat. Arbalet dan … Batafsil

ARB (hindcha) — son ma’nosini bildiradigan tushuncha (atama). Yuz kururga teng (bir kurur yuz lakka, bir lak esa yuz mingga baravar. Demak, Arb bir milliardga teng). Arb atamasi Turkistonda matematikaga … Batafsil

ARAQI — me’moriy bezak; binolarni bezashda ishlatiladigan handasiy naqsh. Ishlanishi jihatidan muqarnas, sharafani eslatadi. Chizmasining soddaligi, kam qatlamligi va qatlamlarni bog’lovchi handasiy shakllarning yotiq, qiya o’yilishi (elpig’ichsimon bo’lishi) bilan ulardan … Batafsil

ARAQ (Arabcha — ter, bug’lanish) — spirtli ichimlik; tozalangan etil spirti (hajmi 40 — 50%) ning aktivlashtirilgan ko’mir bilan ishlov berilgan suvli aralashmasi. Don, kartoshka va boshqa mahsulotlarni qayta ishlab … Batafsil