AMENEMXET I

AMENEMXET I — Misr fir’avni (miloddan avvalgi taxminan 2000-1970), 12-sulola asoschisi. Markazlashgan davlat hokimiyatini kuchaytirish yo’lida kurashgan. O’g’li Senusertga bag’ishlangan “Pandnoma”si saqlangan.

AMBUN

AMBUN — qadimgi og’irlik o’lchovi; o’rta asrlarga oid tarixiy asarlarda uchraydi. G’arbiy Pomirda qo’llanilgan. 1 Ambunlar 78— 79 kilogrammga teng bo’lgan.

AMBULATORIYA

AMBULATORIYA (lotincha ambulatorius — yurib bajariladigan) — qatnab davolanadigan kichik tibbiy muassasa. Ambulatoriyalar ko’proq qishloq joylarida tashkil etiladi. Unda asosiy kasalliklar (ichki, jarroxlik, ayollar kasalliklari) mutaxassislari ishlaydi. Shu bilan Ambulatoriya … Read More

AMBROZIYA

AMBROZIYA (Ambrosia) – 1) qoqidoshlar oilasiga mansub bir yillik va ko’p yillik o’tlar turkumi, 30 ga yaqin turi bor. Amerika, Osiyo, Yevropa, Afrika va Avstraliya hamda Tinch va Atlantika okeanlaridagi … Read More

AMBRAZURA

AMBRAZURA (Fransuzcha embrasure — shinak) — to’p, minomyot va pulemyotdan o’q otish uchun mudofaa inshootlari va zirxli minoralarda qilinadigan tuynuk; miltiq va avtomatlardan otish uchun qurilgan shinaktsan farq qiladi. Ambrazuraning … Read More

AMBON

AMBON — Indoneziyadagi shahar va port. Molukka orollaridagi Ambon orolida joylashgan. Maluku provintsiyasining ma’muriy markazi. Aholisi 206 ming kishi (1990). Baliq ovlanadi va qayta ishlanadi. Universitet bor. Okeanologiya institutining ilmiy … Read More

AMBLIOPIYA

AMBLIOPIYA (Yunoncha amblys — o’tmas, zaiflashgan) — ko’z optik sistemasi, to’r pardasi yoki ko’ruv nervi tolasining bir yoki ikki tomonlama shikastlanishi natijasida ko’rishning pasayishi. Shikastlanish ko’ruv analizatorining ko’z kosasidan boshlab … Read More

AMBISTOMASIMONLAR

AMBISTOMASIMONLAR (Ambysto-mafidae) — dumli amfibiyalar oilasi. 35 turi bor. Shimoliy Amerikada tarqalgan. Faqat 1 turi Tailand va dirma tog’larida uchraydi. Ambistomasimonlarning bo’yi 30 santimetrcha, salamandraga o’xshaydi. Suvga yaqin zax joylarda … Read More

AMBIVALENTLIK

AMBIVALENTLIK (lotincha ambo – ikkala va valentia — kuch) — kishida bir-biriga qarama-qarshi hissiyotning yuzaga kelishi. Masalan, ba’zan kishida ayni bir narsaga nisbatan ham mehr, ham nafrat ifodalanadi. Bunday hissiyotlarning … Read More

AMBARSUMYAN

AMBARSUMYAN Viktor Amazaspovich (1908—Tiflis—19%) — arman astrofizigi, akademik (1953), Armaniston Fanlar Akademiyasi akademigi (1943), Prezidenta (1947-93). LDU astronomiya rasadxonasi direktori (1938 yildan). Byurakan astrofizika rasadxonasi tashkilotchisi va direktori (1946 yildan). … Read More