Author: Timur Xasanov

AJINA (Arabcha  — jin) — turkiy xalqlar og’zaki ijodidagi demonologik salbiy obraz. Ajina yovuz ruhlar haqidagi animistik tushuncha, e’tiqod mahsuli. Obraz sifatida kishilik jamiyati hali urug’chilik bosqichida ekanligida shakllangan. Og’zaki … Batafsil

AJIN — terining burishib qolishi, unda mayda ilonizisimon egatchalar paydo bo’lishi. Ajinda kishining fe’l-atvori ifodalanadi. Masalan, qoshlar o’rtasiga tushgan to’g’ri ikki chiziq mulohazali batartib insonlarga xos. Ko’z burchagidagi mayda Ajinlar … Batafsil

AJIBOY QO’LTIG’I – Orol dengizining Janubiy-g’arbidagi qo’ltiq. Maydoni 1000 kilometr kvadrat, uzunligi 41 kilometr, eni 30 kilometr, eng chuqur joyi 9,2 metr bo’lgan. Orol dengizi sathining 8 metrga pasayishi tufayli … Batafsil

AJIB ZARRALAR — ajiblik kvant soni (5) nolga teng bo’lmagan elementar zarralar. Ajiz zarralarga K-mezonlar, giperonlar va ko’pgina rezonanslar kiradi.

AJI — qadimgi diniy e’tiqodlarga ko’ra, yaxshiliklarni yaratuvchi Ahuramazdaning dushmani (shayton), fazoda yashovchi dahshatli ajdar, no’rni o’g’irlovchi qora bulut timsoli. Aji qadimgi afsonalarda insonning ashaddiy dushmani sifatida talqin etilgan.

AJZCHI (turkiycha) — Temur va Temuriylar davrida harbiy safarga otlangan ko’shinni mashaqqatli joylardan olib o’tish maqsadida mahalliy aholi ichidan tanlab olingan yo’l ko’rsatuvchi. Ajzchi Temuriylar tarixiga taalluqli yozma obidalarda, xususan … Batafsil

AJZIY (taxallusi; asl ismi Saidahmad Hasanxo’ja o’g’li Siddiqiy) (1864 — Samarqand — 1927) — ma’rifatparvar shoir, tarjimon. O’zbekistonda xizmat ko’rsatgan o’qituvchi (1926). Samarqand, Buxoro madrasalarida o’qigan. Arab, Fors, Ozarbayjon tillarini … Batafsil

“AJENA” (“Agena”) — kosmik raketa (AQSh); ba’zi eltuvchi raketalardan kosmik uchirish uchun foydalaniladigan so’nggi raketa bosqichi nomi (“Atlas-Ajena”, “tor-Ajena”). “Ajena” dan “Diskaverer” ESY ni, maxfiy Amerika ESY larini uchirishda foydalanilgan. … Batafsil

AJDODLARGA SIG’INISH – patriarxal ekzogam urug’larida shakllangan oila-urug’ e’tiqodlarining bir qismi. Ajdodlarga sig’inishda urug’oqsoqollari va patriarxal oilalarning boshliqlari asosiy rol o’ynagan. Ajdodlarga sig’inishning turli shakllari mavjud bo’lgan. Ajdodlarga sig’inish dafn … Batafsil

AJDOD (Arabcha — bobo so’zining ko’pligi) — bobolar degan ma’noda bo’lib, shaxsning ilgari o’tgan otabobolarini anglatadi. O’simlik va hayvonlarning qadimgi bo’g’ini ham Ajdod deyiladi.