ADRENALIN

ADRENALIN (lotincha ad — yonida va renalis — buyrakka oid), epinefrin, suprarenin va unga yaqin turadigan birikma noradrenalin —voyaga yetgan sut emizuvchi hayvonlar buyrak usti bezi mag’iz qavatining asosiy gormoni … Read More

ADRAS

ADRAS — tanda ipi tabiiy ipakdan, arqog’i qalin ipdan to’qilgan gazlama. Guli ikki tomonlama bo’lganligi uchun ayrim joylarda duro’ya deb ataladi. Arqoq ipi yo’g’onroq bo’lganligi uchun gazlama yuzasida ko’ndalang chiviqlar … Read More

ADONIS

ADONIS (Adonis) — ayiqtovondoshlar oilasiga mansub o’tlar turkumi. 20 ga yaqin bir yillik va ko’p yillik turlari bor. O’rta Osiyo, Sibir va Yevropa tog’larida o’sadi. Toshkent, Samarqand, Qashqadaryo va Surxondaryo … Read More

ADOLESKARIY

ADOLESKARIY (yangi lotincha adolescaria, lotincha adolesco — o’saman, yiriklashaman) — ayrim so’rg’ichli yassi chuvalchanglar, masalan, jigar qurtining so’nggi lichinkali davri. Adooraliq xo’jayin (mollyuska) tanasidan suvga chiqadigan suv o’tlari, suv buyida … Read More

ADOLAT

ADOLAT — ijtimoiy-falsafiy, axloqiy va huquqiy tushuncha. Kishilar ijtimoiy-siyosiy ongida katta rol o’ynaydi. Muayyan ijtimoiy guruhlar va ayrim shaxslarning tushunchalarini o’zida aks ettiradi. Siyosiy xatti-harakatlar, huquq va burch me’yorlari, axloqiy … Read More

ADOYI

ADOYI — kuy; uch qismdan iborat o’zbek mumtoz cholg’u kuylar turkumi. Odatda Miskin 1-2 kuylariga ulangan holda besh qismli katta turkumni hosil qiladi. Adoyining birinchi qismi — Chapandoz, ikkinchisi — … Read More

ADNO

ADNO (Arabcha — eng past) — 1) 19— 20-asr boshlarida Xiva xonligida 5 tanobgacha yeri bo’lgan pastki tabaqadagi dehqonlar. Xonlikda 8404 Adno xo’jaligi bo’lib, ularga qarashli yerlar 21 ming tanobni … Read More

ADNEKSIT

ADNEKSIT (salpingoofarit) — bachadon naylari va tuxumdonning yallig’lanishi. Kasallikni turli patogen mikroblar — stafilokokk, streptokokk va boshqalar qo’zg’atadi. Mikroblar bachadon ortiklari (tuxumdon va bachadon naylari) ga abort, tug’ruq, jinsiy aloqa … Read More

ADMIRALTEYSTVO OROLLARI

ADMIRALTEYSTVO OROLLARI – Tinch okeandagi vulkan va marjon orollari; Bismark arxipelagida. PapuaYangi Gvineya tarkibida. Maydoni 2072 kilometr kvadrat (eng katta oroli Manus oroli — 1554 kilometr kvadrat). Asosiy shahri — … Read More

ADMIRALTEYSTVO

ADMIRALTEYSTVO – 1) (eski ma’nosi) kemalar quriladigan, qurollantiriladigan va ta’mirlanadigan joy; 2) flotni boshqarish idorasi. Rossiyada 1718 yil tashkil etilgan Admiralteystvo kollegiyasi 1802 yildan boshlab Dengiz kuchlari vazirligi deb atalgan. … Read More