Author: Admin

ADVEKTSIYA (lotincha advectio — eltish), meteorologiyada — havo va u bilan birga fizik xossalari (temperatura, namlik va hokazo) ning gorizontal (yotiq) yo’nalishda ko’chishi. Biror hududdagi ob-havo va uni tashkil qiluvchi … Read More

ADVALOR BOJ (lotincha ad valoren — qiymatga ko’ra) — tovar qiymatiga muvofiq undiriladigan boj turi.

ADASHEV Soli (1923. 2. 3 – Namangan -1984. 2. 11) — 2-jahon urushi qatnashchisi. 42-Smolensk o’qchi diviziyasi 459-polkining 2-rotasi bo’limiga komandirlik qilgan. Belorussiya uchun bo’lgan janglarda ko’rsatgan jasoratlari uchun unga … Read More

ADASHGAN NERV, sayyor nerv (nervus vagus) — odam va umurtqali hayvonlar bosh miyasi nervlarining o’ninchi jufti; eng uzun nerv. Adashgan nerv organizmda keng yoyilganligi uchun “adashgan” (sayyor) deyiladi. U miyaning … Read More

ADASHGAN BUYRAK – harakat vaqtida ortiqcha qimirlovchi yoki odatdagi o’rnidan siljigan buyrak. Bunda og’riq sezilishi, ko’ngil aynishi, ich qotishi yoki ketishi kabi alomatlar paydo bo’lishi mumkin. Odam ozganda, lat yeganda, … Read More

ADAPTOMETR (lotincha adapto — moslashtiraman, Yunoncha metreo — o’lchayman) — ko’zning yorug’lik sezish darajasini o’lchaydigan asbob. Bemorda yorug’lik sezgisini uyg’otadigan darajadagi minimal yorug’lik oqimini topishga asoslangan. Adaptometrdan ko’zning ba’zi fiziologik … Read More

ADAPTER (lotincha adapto — moslashtiraman) — 1) tovushni qayta eshittirishda — masalan, grammofon plastinkasi aylanganda Ninaning yoki torli cholg’u asboblari torlarining mexanik tebranishini tovush chastotasining elektr tebranishlariga aylantirib beruvchi qurilma. … Read More

ADAPTATSIYA (lotincha adaptatio — moslashuv) — 1) organizmning turli yashash sharoitlariga moslashishi; 2) sezgi a’zolarining o’ziga ta’sir etadigan qo’zg’atuvchilarga moslashishi natijasida ulardasezgirlikdarajasiningo’zgarishi (masalan, ko’zning yorug’lik yoki qorong’ilikka moslashuvi). Qo’zg’atuvchining ta’sir … Read More

ADAPTATSION SINDROM (umumiy adaptatsion sindrom) —. Kuchli ta’sirot (stressor)ga javoban odam va hayvonlar organizmida ro’y beradigan himoya reaktsiyalari majmui; bu reaktsiyalar buzilgan muvozanatni kayta tiklash va organizmning ichki muhiti (gomeostaz)ni … Read More

ADAPAZARI — Turkiyaning shimoliy- g’arbidagi shahar, Sakariya daryosi sohilida. Sakariya elining ma’muriy markazi. Aholisi 171 ming kishi (1990). Temir yo’l stantsiyasi, avtomobil yo’llari tuguni. Qishloq xo’jalik rayonining savdo-sanoat markazi (g’alla, … Read More