Category: I harfiga oid geografiyaga oid ensiklopedik atamalar

Intruziya (lotincha intrudio – itarib kiritaman) – yer po`stidagi tog` jinslari orasiga magmaning kirib kelishi. Ba’zan intruziya jarayonida hosil bo`lgan magmatik jins massasi ham intruziya deyiladi.

Insolyatsiya (lotincha insolo – oftobga qo`yaman) – muayyan vaqt (daqiqa, sutka va boshqalar) davomida gorizontal yuza maydoniga (1 sm.kv) tushgan quyosh radiatsiyasi. Bunda to`g`ri quyosh radiatsiyasi yoki yalpi quyosh radiatsiyasi … Batafsil

Iqlim mintaqalari – Yer sharida iqlim xususiyatlari bilan farq qiladigan o`lkalar. Iqlimiy rayonlashtirishning eng katta birliklari. Kenglik bo`ylab cho`zilgan bo`lib, chegaralari parallellarga aynan to`g`ri kelmaydi. B.P.Alisov quyidagi iqlim mintaqalarini ajratdi: … Batafsil

Iqlimshunoslik — iqlim haqidagi fan. Iqlimshunoslik Yer sharida yoki uning ayrim qismlarida iqlimlarning paydo bo`lish sabablari, iqlim tiplari va ularning tarqalishi, iqlimlarning xalq xo`jaligidagi ahamiyatini o`rganadi. Iqlimshunoslikning geologik va tarixiy … Batafsil

Iqtisodiy geografik o`rin, iqtisodiy geografik holat – iqtisodiy geografik ob’ekt (shahar, rayon, mamlakat) ning shu ob’yektdan tashqarida bo`lgan, lekin uning taraqqiyotiga ta’sir etadigan tabiiy va tarixiy-iqtisodiy ob’yektlarga nisbatan tutgan o`rni. … Batafsil

Ilon izi – daryo va yo`llarning egri-bugriligi. Daryolarda chuqurlatish eroziyasi tugab, yon eroziya boshlanganda o`zan ilon izi. shaklini oladi. Bunda o`zan goh o`ng, goh chap tomonga burilib, tirsaklar hosil qilib … Batafsil

Ihota daraxtzorlari, dala ihota o`rmonzorlari – ekinlarni shamol, bo`ron, garmsel va boshqalardan, temir yo`lni qor, qum bosishidan himoya qiladigan daraxtzorlar. Ihota daraxtzorlari shamol tezligini kamaytiradi, tuproqni yuvilishdan, namini bug`lanishdan saqlaydi. … Batafsil

Izza – yer osti va grunt suvlari yer yuzasiga chiqqan, suv o`tkazmaydigan qatlam yuza joylashgan, atrofdagi yerlarga nisbatan botiq joylardagi o`ta nam yerlar. Ko`pincha botqoqlikka, bilqillama yerga aylangan bo`ladi. Ko`proq … Batafsil