ELEKTRO…

ELEKTRO… (Yunoncha— qahrabo, qatron) — o’zlashma qo’shma so’zlarning birinchi qismi; o’zi qo’shilgan so’zlarning elektrga, elektr tokit aloqadorligini bildiradi (masalan, elektroskop, elektrotexnika).

ELEKTR-MASHINA GENERATORI

ELEKTR-MASHINA GENERATORI — aylanishlar mexanik energiyasini o’zgarmas yoki o’zgaruvchan tokka aylantiruvchi qurilma. Mexanik energiya birlamchi dvigatel (bug’yoki gaz dvigatellari, gidroturbinalar, ichki yonuv dvigateli) dan olinadi. Ba’zan, Elektr-mashina generatorining valini aylantirish … Read More

ELEKTRLI ILON BALIQLAR

ELEKTRLI ILON BALIQLAR — karpsimonlar turkumiga mansub chuchuk suv baliklari oilasi. Gavdasi cho’ziq, yalang’och; uzunligi 1 — 1,5 metr, vazni 40 kilogranngacha. Orqa va qorin suzgichlari yo’q. Anal teshigi tomog’i … Read More

ELEKTRETLAR

ELEKTRETLAR — tashqi elektr maydon bo’lmaganda ham elektrlangan holatini uzoq muddat saqlaydigan qattiq dielektriklar. Elektretlar xossalari bo’yicha doimiy magnitlarga o’xshashdir. Bunday xossalar qator organik (parafin, naftalin, ebonit, slyuda va boshqalar) … Read More

ELEKTR VAKUUM ASBOBLAR

ELEKTR VAKUUM ASBOBLAR — elektromagnit energiyani generatsiyalash (hosil qilish), kuchaytirish va o’zgartirish uchun mo’ljallangan, ish bo’shlig’idan havosi so’rib olingan va atrofdagi atmosferadan qattiq qobiq bilan himoyalangan qurilmalar. Cho’g’lanma lampalar, elektronvakuum … Read More

ELEKTR HISOBLAGICH

ELEKTR HISOBLAGICH — ma’lum vaqt oralig’ida sarflangan elektr energiyasini hisoblaydigan elektr o’lchash asbobi. O’zgarmas tok va o’zgaruvchan tok Elektr hisoblagichlari bor. O’zgarmas tok zanjirida magnitoelektrik, ferrodinamik, elektrolitik va elektrodinamik sistemalar, … Read More

ELEKTR QARSHILIK

ELEKTR QARSHILIK — elektr zanjiri (yoki zanjir bir qismi) ning elektr tokka ko’rsatadigan aks ta’sirini ifodalaydigan fizik kattalik; om larda o’lchanadi. Elektr qarshilik elektr energiyasining boshqa tur energiyaga aylanishiga bog’liq; … Read More

ELEKTR O’TKAZUVCHANLIK

ELEKTR O’TKAZUVCHANLIK — tashki elektr maydon ta’sirida moddada elektr zaryadlarning ko’chishini ifodalaydigan tushuncha; jismning elektr tokini o’tkazish xususiyati va bu xususiyatni miqdoran ifodalaydigan fizik kattalik. Elektr tokini o’tkazadigan jismlarni o’tkazgichlar … Read More

ELEKTR O’TKAZGICHLAR

ELEKTR O’TKAZGICHLAR — elektr o’tkazuvchanlik xossasi yuqori (elektr tokini yaxshi o’tkazadigan) va solishtirma qarshiligi kichik (r<10~4 Omsm) bo’lgan moddalar. Solishtirma qarshiligi katta (r~ 1014-1022 Omsm) moddalar izolyatorlar, bular bilan o’tkazgichlar … Read More

ELEKTR YURITUVCHI KUCH

ELEKTR YURITUVCHI KUCH — (EYUK) o’zgaruvchan yoki o’zgarmas tok energiya manbalarida tashqi (potentsial) kuchlar ta’sirini ifodalaydigan fizik kattalik. O’tkazgichdan tok o’tishi uchun unda elektr maydon hosil qilinib saqlanadi. Buning uchun … Read More