DEZAMINLANISH

DEZAMINLANISH — organik birikmalar molekulasidan amin (NH2) guruhining ajralib chiqish jarayoni. Dezaminlanishda NH2 guruhi boshqa guruhlar (masalan, N, OH, OR) bilan almashinadi yoki qo’shbog’lar hosil bo’ladi. Biokimyoviy Dezaminlanish maxsus fermentlar … Read More

DEZAKTIVATSIYA

DEZAKTIVATSIYA (dez… va lotincha activus — ta’sirchan) — radioaktiv zarralar bilan zaharlangan ob’yektlar (suv, oziq-ovqat, kiyim-bosh, tuproq, bino va inshootlar, texnika, qurol-yarog’lar) ni radioaktiv iflosliklardan tozalash; ommaviy shikastlash vositalaridan himoya … Read More

DEZAVUIRLASH

DEZAVUIRLASH (Fransuzcha desavover — rad qilish, ma’qullamaganlikni izhor etish) — xalqaro huquqda o’z vakolatlarini oshirib yuborgan diplomatik yoki boshqa rasmiy vakilning hatti-harakatlari yoxud bayonotlariga davlat yoki hukumat boshlig’ining raddiyasi. Bunda … Read More

DRENAJ OQIMI

DRENAJ OQIMI — muayyan vaqt davomida melioratsiyalanadigan maydondan kollektor-drenaj tarmog’i (yoki uning qismlari) orqali chiqarib yuboriladigan suv hajmi (yoki sarfi); l/s, m3/s, m3/ ga b-n (oy, yil va boshqalar uchun) … Read More

DRENAJ MASHINALARI

DRENAJ MASHINALARI — qishloq xo’jalikda ekin maydonlarining holatini yaxshilash maqsadida sizot suvlari sathini pasaytirish, ularni to’plash, ya’ni ochiq zovurlar qazish va drenlar yotqizish (drenaj qurish) uchun foydalaniladigan mashinalar. Doimiy va … Read More

DRENAJ

DRENAJ (tibbiyotda) — jarohat yoki tana bo’shlig’idagi suyuqlikni shimib va so’rib tashqariga chiqarish uchun qo’llaniladigan maxsus buyumlar, ularga shasha doka turundalar, rezina yoki xlorvinildan yasalgan naychalar kiradi. Bu moslamalar ko’krak … Read More

DRENA

DRENA (inglizcha drain — quritmoq, zax qochirmoq) — tuproq-gruntdagi ortiqcha suvlarini yig’ish va chiqarib tashlash hamda tuproq aerasiyasini yaxshilash uchun quriladigan yopiq kanal (quvur). Drena kollektor-drenaj tarmog’ining suv sathini tartibga … Read More

DREL

DREL (nemischa Drilibohrer — burg’ilash, parmalash) — metall, yog’och va boshqalarda kichik (50 millimetrgacha) teshiklar ochish uchun mo’ljallangan asbob. Parmasi dastaki, elektr va pnevmatik harakatlantiriladigan xillari bor. Elektr Drel elektr … Read More

DREYF OQIM

DREYF OQIM (gollandcha drijveh — suzish, haydash) — shamol va oqim ta’sirida okean va dengiz suvi ustki qatlamining o’ziga xos harakatga kelishi. Ishqalanish ta’sirida suv dengiz tagiga tomon tusha boradi. … Read More