DUDLASH

DUDLASH, fumigatsiya, gazlash — 1) go’sht va baliq mahsulotlarini tutun dudi bilan qayta ishlash. Mahsulotlarning saqlashga chidamini oshirish va unga o’ziga xos ta’m, rang va xushbo’ylik berish maqsadlarida qo’llaniladi. Dudlashdan … Read More

DUDBURA

DUDBURA (forscha) — 1) temirchilar ko’rasi (uchog’i) yoki kulollar xumdonining tutunni tashqariga chiqarib yuboradigan karnayga o’xshash qismi. Mo’ri, mo’rkon deb ham ataladi; 2) ko’ra (o’choq) ning shoxnayza (dam keladigan quvur) … Read More

DUGUYLAN HARAKATI

DUGUYLAN HARAKATI (mo’g’ulcha du-guylan — to’garak) — 19-asrning 2-yarmi — 20-asrning boshida mo’g’ul aratlarining ichki Mo’g’uliston (Xitoy) va 1903-05 yillarda tashqi Mo’g’ulistondagi demokratik ozodlik harakati. Bironbir masalani muhokama etish chog’ida … Read More

DUGOHI HUSAYNIY

DUGOHI HUSAYNIY, Dugoh Husayn — 1) O’rta asr o’n ikki maqom tizimida Husayniy maqomining Dugoh sho»basi; 2) Buxoro Shashmaqommda Dugoh maqomining Nasr yo’lidagi sho»balaridan biri; 3) Toshkent — Farg’ona maqom … Read More

DASTLABKI QAMOQ

DASTLABKI QAMOQ — ehtiyot chorasi sifatida qamoqda (hibsda) saqlash. Ayblanuvchi, sudlanuvchi sodir etgan, O’zbekiston Respublikasi JKda nazarda tutilgan og’ir yoki o’ta og’ir jinoyatning xavfliligi tufayli u surishtiruvdan, dastlabki tergovdan va … Read More

DASTLABKI TERGOV

DASTLABKI TERGOV – sudgacha tergov yo’li bilan dalil to’plash. Dastlabki tergov davomida jinoyat va jinoyatchini aniqlash, ishni to’g’ri hal etish uchun ahamiyatli bo’lgan hamma holatlar bo’yicha dalillar yig’iladi va tekshiriladi, … Read More

DASTKARD

DASTKARD, Dastkart (paxlaviycha; Armancha — dastakert) — Parfiya davlati, Sosoniylar Eroni va Armanistonda (taxminan 5-asrgacha) xususiy yoki podshoga qarashli bo’lib qullar tomonidan ishlov beriladigan yer-mulk. Dastkar deb qo’l mehnati bilan … Read More

DASTGOH SAN’ATI

DASTGOH SAN’ATI – tasviriy san’atyaning mustaqil ahamiyatga ega bo’lgan turi. Asarlar bevosita dastgoh (molbert, haykaltaroshlik dastgohi) yordamida yaratilgani uchun shunday nomlanadi. Tarixi antik davrdan boshlanadi (qadimgi haykallar va boshqalar). Uyg’onish … Read More

DASTGOHI

DASTGOHI — 1) Eron mumtoz musiqasida maqomot tizimini tashkil etuvchi sinkretik janr. Dastgohilarning tarkibi o’n ikki makom majmuasi negizida shakllangan bo’lib, hozirda shur, Mohur, Humoyun, Segoh, Chohorgoh, Navo va rosti-Panjgoh … Read More

DASTGOH

DASTGOH — 1) ishlanadigan buyumlarni mahkam ushlab turadigan moslamalar, ba’zan esa mexanizasiyalashgan asboblar va boshqa kerak-yaroqlar bilan jihozlangan ish stoli. Chilangarlik, duradgorlik, tunukachilik va boshqa Dastgohlar bo’ladi; 2) stanogning eski … Read More