CHULISHMAN YASSITOG’LIGI

CHULISHMAN YASSITOG’LIGI — Sharqiy Oltoy (Oltoy Respublikasi) dagi yassitog’lik. Janubi g’arbida Chulishman daryosi vodiysi va shimoli Sharqda Shagapal tizmasining g’arbiy yon bag’ri oralig’ida. G’arbi (o’rtacha balandligi 2000— 2200 metr) va … Read More

CHULIMLAR

CHULIMLAR, chulim tatarlari — Chulim daryosi (ob daryosi irmog’i) ning o’rta va quyi oqimi bo’ylarida yashovchi turkiy guruh. Chulimlar Sibir xonligi qulagach, Sharqqa tomon siljigan ayrim turkiy qavmlar, qisman teleutlar … Read More

CHULIM TILI

CHULIM TILI, chulim tatarlari tili, chulim turkiy tili — turkiy tillarnmng uyg’uro’g’uz guruhiga mansub, Rossiya Federatsiyasida ob daryosining o’ng irmog’i bo’lgan Chulim sohillarida yashovchi oz sonli (690 kishi, 1996) chulim … Read More

CHULIM

CHULIM — Sibir (Rossiya Federatsiyasi Krasnoyarsk o’lkasi va Tomsk viloyati) dagi daryo. Ob daryosining o’ng irmog’i. Uzunligi 1799 kilometr, havzasining maydoni 134 ming kilometr kvadrat. Kuznesk Olatovidan boshlanuvchi Beliy va … Read More

CHUKCHALAR

CHUKCHALAR (o’zlarini luoravetlan — «haqiqiy inson» deb atashadi) — Rossiya Federatsiyasining Chukotka (taxminan 12 ming kishi) va Koryak (1,5 ming kishi) Muxtor okruglarida yashovchi xalq. Rossiya Federatsiyasida jami — 15,1 … Read More

CHUMOLILAR

CHUMOLILAR (Formicidae) — pardaqanotlilar turkumiga mansub hasharotlar oilasi. 1 va 2-qorin bo’g’imlari ingichkalashib, ko’krak bilan qo’shiladigan poyachani hosil qiladi. Boshi katta, jag’lari kuchli rivojlangan (kemiruvchi og’iz organlari). Chumolilar jamoa (oila) … Read More

CHUMOLI KISLOTA

CHUMOLI KISLOTA — bir asosli oddiy karbon kislota, NSOON; o’tkir hidli rangsiz suyukdik; suyuqlanish temperaturasi 8,4°, qaynash temperaturasi 100,7°, zichligi 1,2126 g/sm3 (20°da). Suv, spirt va efir bilan yaxshi aralashadi. … Read More

CHUMCHUQSIMONLAR

CHUMCHUQSIMONLAR (Passeriformes) — qushlar turkumi. 63 oilasi, 5100 ga yaqin turi ma’lum. O’zbekistonda 209 turi uchraydi. Chumchuqsimonlar tanasining uzunligi 9,5 dan (Korolyok—chittakning bir turi) — 65 santimetrgacha (quzg’un). Og’irligi 3 … Read More

CHUMCHUQLAR

CHUMCHUQLAR (Passer) — to’qimachilar oilasiga mansub qushlar urug’i. 17 turi bor. Rangi har xil: qora, oq, jigarrang va sariq tusi ko’proq. Narining tomog’i qora. O’troq, ko’chib yuruvchi va mavsumiy qushlar. … Read More

CHUMCHUQKO’Z

CHUMCHUQKO’Z (Veronica campylopoda) — sigirquyruqdoshlar oilasiga mansub bir yillik mayda, jingalak tukli o’simlik. Bo’yi 5-10 santimetr, poyasi to’g’ri yoki shoxlangan. Barglari oddiy, cho’ziq nashtarsimon, yuqoridagilarining chetlari tekis, pastdagilariniki sal o’yilgan. … Read More