Автор: Timur Xasanov

ATOM ARTILLERIYASI – oddiy va kimyoviy qurol bilan ham, yadro zaryadi bilan ham ta’minlangan snaryadlarni yer ustidagi va dengizdagi nishonlarga otish uchun mo’ljallangan artilleriya tizimi. Birinchi namunasi AQShda tayyorlangan 280 … Batafsil

ATOM (Yunoncha atomos — bo’linmas) — kimyoviy elementning barcha xossalarini o’zida mujassamlashtirgan eng kichik zarrasi. Dastlabki «bo’linmas» nomini olgan bu zarraning ichki tuzilishi anchagina murakkab. Atom musbat zaryadlangan negiz (yadro) … Batafsil

ATOLL (maldivcha atolu so’zidan) — halqasimon marjon orollari. Ochiq dengizlarda uchraydi. Atoll cho’kkan vulqon orollari qirg’og’idagi marjon riflaridan paydo bo’lgan. Tropik kengliklarda ochiq dengizda, ayniqsa tinch okeanning Markaziy qismida, ba’zida … Batafsil

ATOIY (15 — asr, Balx) — shoir. Yassaviy avlodidan. Samarqand, Buxoro va Balxda yashagan. Turkiy, fors va Arab adabiyotlarini chuqur o’rgangan. Turkiy va fors tillarida ijod qilgan. Navoiy («Majolis un-nafois») … Batafsil

ATMOFIL ELEMENTLAR – yer atmosferasi uchun xos bo’lgan kimyoviy elementlar. Elementlarning geokimyoviy tasnifiga muvofiq, Atmofil elementlarga: vodorod, azot va inert gazlar (geliy, neon, argon, Kripton va radon) kiradi. Litosferaning 47% … Batafsil

ATMOSFERANING NURLANISH BALANSI — atmosferada yutilgan va chiqarilgan nurlanish oqimlarining algebraik yig’indisi. Atmosferada yutilgan nurlanish miqdori chiqarilgan nurlanish tufayli undan ketuvchi oqim miqdoriga nisbatan kam bo’ladi. Shuning uchun Atmosferaning nurlanish … Batafsil

ATMOSFERANING ISSIQLIK BALANSI — atmosferaga kelgan va undan chiqqan issiqlik tengligi. Atmosferaning nurlanish balansi R, atmosferada suv bug’lari kondensatlanishi tufayli ajralib chiqqan issiqlik hr (h — kondensasiya yashirin issiqlig’i, g— … Batafsil

ATMOSFERADAN TASHQI ASTRONOMIYA — amaliy astrofizikaning zamonaviy bo’limi; asosan yer atmosferasi ta’siri tufayli uning sirtidan kuzatish qiyin bo’lgan to’lqin uzunlik (X) diapazonlarida tadqiqot olib borish maqsadida kosmosga chiqariladigan maxsus teleskop … Batafsil

ATMOSFERADAGI TEMPERATURA INVERSIYASI — atmosferaning ma’lum qatlamlarida temperaturaning balandlikka qarab orta borishi. Pastki chegarasi, qalinligi va inversiya quvvati (temperaturalar farqi) bilan ifodalanadi. Atmosferadagi temperatura inversiyasi bulutlarning quyuqlanishiga, atmosferadagi vertikal harakatlarga … Batafsil

ATMOSFERADAGI OPTIK HODISALAR — atmosferada yorug’likning qaytishi (aks etishi), sinishi, yutilishi, sochilishi va difraktsiyasi natijasida paydo bo’luvchi hodisalar. Yorug’likning yomg’ir tomchilari va mayda muz kristallarida sinishi va difraktsiyasi natijasida osmonning … Batafsil