Shlyuz

Shlyuz (gollandcha §1Sh5, lot. exs1i- s1o — bo’laman) — 1) navigasiyada — kemalarni Daryo yoki kanallarga bir suv sathidan ikkinchi suv sathiga o’tkazish uchun mo’ljallangan gidrotexnika inshooti. Devorlar va darvozalar … Batafsil

Batafsil o‘qish

Shmidt gipotezasi

Shmidt gipotezasi (astronomiyada) — Kuyosh sistemasilagi sayyoralarning paydo bo’lishi to’g’risidagi kosmogonik gipotezalardan biri. O.Yu. Shmidt sayyoralar bir vaqtlar Quyoshni qurshab turgan turli o’lchamdagi moddalardan paydo bo’lganligi haqidagi nazariyani ishlab chiqdi … Batafsil

Batafsil o‘qish

Shlak

Shlak (nemischa), toshqol — 1) metallurgiyada — eritish jarayonlarida (masalan, po’lat eritishda) suyuq metall sirtini qoplovchi (soviganda toshsimon yoki shishasimon holatga o’tuvchi) eritma. Shlak pechga maxsus solinadigan flyus, metallurgiya reaktsiyalari … Batafsil

Batafsil o‘qish

Shishasimon holat

Shishasimon holat — suyuqliklar yoki suyuqlantirilgan eritmalarning sovitilganda qovushoqligi ortib borishi natijasida qattiq jismlar xossalarini namoyon qiladigan amorf holati. Moddalarning suyuq holatdan Shishasimon holatga o’tishi qaytar jarayondir. Kimyoviy birikmalarning turli … Batafsil

Batafsil o‘qish

Shixlar

Shixlar — turkiy qabila. Shixlarning asosiy qismi o’rta asrlardan hozirgi Turkmanistonning g’arbiy qismida, O’zbekistonning Buxoro, Qorako’l, Navoiy, muborak tumanlarida yashaganlar. Shixlar urug’sifatida o’zbeklarning Qutchi, qarluq qabilalari tarkibida ham uchraydi. Shixlar … Batafsil

Batafsil o‘qish

Shifr

Shifr (Fransuzcha sgpyge, aynan — raqam, Arabcha sifr — nol) — maxsus maqsadlar uchun mo’ljallangan shartli belgilar majmui. Diplomatik vakillar (elchilar, attashelar va boshqalar)ning o’z hukumatlari bilan maxfiy yozishmalarida, shuningdek, … Batafsil

Batafsil o‘qish

Shiroq

Shiroq (yunon manbalarida Sirak) (miloddan avvalgi 6-asr) — Turon xalqlarining Axomaniylar podshosi Doro I bosqiniga qarshi kurashgan xalq qahramoni. Shiroqning hayoti haqida manbalarda juda oz ma’lumotlar saqlanib qolgan. Miloddan avvalgi … Batafsil

Batafsil o‘qish