CHEYN (CHAIN) ERNST BORIS

CHEYN (CHAIN) ERNST BORIS (1906. 19.6, Berlin — 1979.12.8) — ingliz biokimyogari, London Qirollik jamiyati a’zosi (1949 yildan). Berlin universitetini tugatgan (1930). 1933 yildan Angliyada. Kembrij biokimyo instituti (1933-35), Oksford … Read More

CHEDVIK (CHADWICK) JEYMS

CHEDVIK (CHADWICK) JEYMS (1891.20.10, Manchester 1974.24.7) ingliz fizigi. London Qirollik jamiyati a’zosi (1927). E. Rezerfordshning shogirdi. Manchester va Kembrij universitetlarini tugatgan. 1943-45 yillarda Losalamos (AQSh) dagi atom bombasi loyihasi ustida … Read More

CHEGRAVA

CHEGRAVA (Hydroprogne caspia) — baliqchisimonlar turkumining chigirtchilar oilasiga mansub qush. Oilaning eng katta vakili. Vazni 600-700 gramm. Qanotlari yozilganda 120-130 santimetr. Dumi ayrisimon. Boshini usti qora. Tanasining usti och kulrang, … Read More

CHEGIRMA

CHEGIRMA (sonlar nazariyasida) — agar a — b ayirma t ga bo’linsa (a, Ь, t > O— butun sonlar), u hodda a soni ‘ sonining t moduli bo’yicha Ch.si deyiladi. … Read More

CHEGARAVIY MASALALAR

CHEGARAVIY MASALALAR — berilgan sohada aniqlangan funktsiyalarning biror sinfidan bu soxaning chegarasida berilgan shartlarni qanoatlantiruvchi funktsiyani topish uchun mo’ljallangan masalalar. Aniq hodisalarni ifodalovchi funktsiyalar, odatda, matematik fizika tenglamalarining echimlaridan iborat … Read More

CHEGARA QO’SHINLARI

CHEGARA QO’SHINLARI (ba’zi davlatlarda chegara qo’riqchilari, chegara soqchilari) — davlatning quruqlikdagi, dengiz va daryo (ko’l)dagi chegaralarini himoya qilishga mo’ljallangan qo’shinlar. Chegara qo’shinlari davlatlar va ular orasida chegara ayirish yuzaga kelgan … Read More

CHEGARA QATLAM

CHEGARA QATLAM — suyri jismlarning sirti yaqinida, kanal devorlarida yoki suyuqlikning xar xil tezlikli, temperaturali, yo bo’lmasa, turlicha kimyoviy tarkibli ikki oqimning bo’linish chegarasida suyukdik yoki gazning oqish sohasi. Chegara … Read More

CHEBOKSARI

CHEBOKSARI (Chuvashcha — Shupashkar) — Rossiya Federatsiyasi Chuvashiya Respublikasidagi shahar, respublika poytaxti (1925 yildan). Volga daryosining o’ng sohilida, Cheboksar daryosining Volgaga kuyilish joyida. Temir yo’l stantsiyasi, avtomobil yo’llari chorrahasi, aeroport … Read More

CHEBISHYOV PAFNUTIY LVOVICH

CHEBISHYOV PAFNUTIY LVOVICH [1821.14(26).5, Kaluga gubernyasi, Okatovo qishlog’i — 1894.26.11(8.12), Peterburg] — rus matematigi va mexanigi, ehtimollar nazariyasi rus maktabining asoschilaridan biri. Peterburg Fanlar Akademiyasi akademik (1856). Moskva universitetini tugatgan … Read More

CHAG’RIBEK

CHAG’RIBEK, Chag’ribek Dovud (turkcha Chag’ri — burgut) (990-1060.4.4, Saraxs) — Saljuqiylar davlati arbobi, sarkarda. Saljuqning nevarasi va Sulton To’g’rulbekning ukasi. To’g’rulbek bilan birgalikda ko’chmanchi o’g’uzlar — saljuqiylarning harbiy birlashmalariga boshchilik … Read More