CHAG’RAK

CHAG’RAK, chig’rog’, chig’rak — turkiy etnik guruh. Bobur Chag’raklar haqida shunday yozgan: «Andijon viloyatining sahronishinlaridan biri chag’rak eldir, qalin eldur. Besholti ming uyluq el bordur. Farg’ona bilan Qashqar orasidagi tog’da … Read More

CHAG’ONIYON

CHAG’ONIYON (Arabcha Sag’oniyon) Surxondaryo (Chag’onrud)ning o’rta va yuqori oqimi bo’ylarida joylashgan tarixiy-madaniy viloyat. Dastlab Syuan Szan tomonidan (milodiy taxminan 630 yil) qayd etilgan. Bu hududda insonlar yashaganligining eng qadimgi izlari … Read More

CHAG’ON

CHAG’ON — 8-asr boshlarida Xorazmda hukmronlik qilgan Xorazmshoh. Poytaxt Fir (Fil) shahrida Xorazmshohning saroyi joylashgan. Manbalarda aytilishicha, Xorazmshoh Chag’on o’ziga qarshi qo’zg’olon ko’targan xalqqa boshchilik qilgan ukasi Hurzod (Xo’rzod) ga … Read More

CHAG’ILLITEPA

CHAG’ILLITEPA — neolit davri makoni (miloddan avvalgi 5 ming yillik). Joytun madaniyatiga oid yodgorliklardan biri. Turkmanistonning Janubda Kopetdog’ tog’ oldi tekisligidagi Meana va Chaacha qishloqlari oralig’ida. 1962— 63 yillarda tekshirilgan. … Read More

CHAG’DAVUL

CHAG’DAVUL, changdovul (mo’g’ulcha — chag’daul, chag’duul) — 1) Chingiziylar, Temuriylar armiyasida qo’shinning ortarergard qismi. Unga shahzodalar va tajribali lashkarboshilar qo’mondonlik qilgan; 2) qo’shinning ort (arergard) qismi qo’mondoni. Xiva xonligida otliq … Read More

CHAQNOVCHI YULDUZLAR

CHAQNOVCHI YULDUZLAR — ravshanligi qisqa vaqt ichida ming va hatto million marta ortib, asta-sekin eski holiga qaytuvchi yulduzlar. Mo’tadil holatida Chaqnovchi yulduzlar ancha xira bo’lib, ko’zga uncha ko’rinmaydi. Ular chaqnaganda … Read More

CHAQMOQ

CHAQMOQ — atmosferada yuz beradigan uchqunli elektr razryadi. Bulutlar bilan bulutlar orasida yoki bulutlar bilan yer orasida hosil bo’ladi. Chaqmoq hosil qiluvchi momaqaldiroq bulutining elektr zaryadlari 10-100 kl bo’lib, unga … Read More

CHAQIQ JINSLAR

CHAQIQ JINSLAR — cho’kindi tog’ jinslari; turli tog’ jinslari (magmatik, metamorfik yoki cho’kindi tog’jinslari) hamda minerallar (kvars, dala shpatlari, slyudalar, ba’zan glaukonit, vulkan shishasi va boshqalar) bo’laklari, parchalaridan tashkil topgan. … Read More

CHAQIRIM

CHAQIRIM (chaqirmoq so’zidan) — qadimgi uzunlik o’lchov birligi. Qadimdan O’rta Osiyoda katta masofalarni o’lchash uchun qo’llanib kelingan. Qiymati 1200 qadamga teng. Agar bir qadam o’rtacha 0,75 metr ekanligi hisobga olinsa, … Read More

CHAQILIKALON

CHAQILIKALON — Zarafshon tizmasining g’arbiy qismidagi tog’ tizmasi. Sharqda Zarafshon daryosining chap irmog’i (Mag’iyondaryo)dan boshlanib, g’arbga Taxtaqoracha dovonigacha taxminan 70-75 kilometrga cho’zilgan. Eni 15-20 kilometr. Balandligi 2000-2500 metr. Eng baland … Read More