AVTOELEKTRONIKA

AVTOELEKTRONIKA — mashinasozlikka oid elektronika bilimlari va vositalari majmui. Avtoelektronika avtomobil dvigatellarining o’t oldirish mikroelektron tizimlari, boshqaruvni kompyuterlashtirish elektron qurilmalari, yo’lovchilar uchun turli qulayliklar yaratuvchi elektron tizimlar va boshqaa avtomatik … Read More

AVTOELEKTRON EMISSIYA

AVTOELEKTRON EMISSIYA (tunnel, sovuq emissiya), metallar va yarimo’tkazgichlarda kuchli elektr maydoni (E>106— 107V/santimetr) ta’siridagi elektron emissiya. Avtoelektron emissiya elektronlarning metall vakuum (yoki boshqa muhit) chegarasidagi potentsial to’siqdan tunnel orqali o’tishi … Read More

AVTOELEKTRON PROYEKTOR

AVTOELEKTRON PROYEKTOR, avtoelektron mikroskop, elektron proyektor —avtoelektron emissiya asosida tasvir beruvchi asbob. Katodning sirti kichikligi (radiusi 10~4 — 10~5 santimetr) tufayli uning sirtida juda katta (E>106 V/santimetr) elektr maydon kuchlanganligi … Read More

AVTOSHTURMAN

AVTOSHTURMAN — mustaqil Aeronavigatsiya qurilmasi. Avtoshturman samolyot yo’lini xaritaga chizib boradi. Samolyotning uchish yo’nalishini maxsus tizimli distantsion kompas ko’rsatib turadi. Samolyotning havoga nisbatan tezligi haqiqiy havo ko’rsatkichidan qayd qiluvchi moslamaga … Read More

AVTOCHANA

AVTOCHANA — korda yuradigan avtomobil. Avtochananing yetakchi qismi gusenitsali qilib tayyorlanadi, old qismiga boshqariladigan g’ildiraklar yoki chang’ilar o’rnatiladi.

AVTOXTONLAR

AVTOXTONLAR (Yunoncha autochthones — mahalliy, jaydari), aborigenlar — bir joyda evolyutsiya jarayonida paydo bo’lgan mahalliy organizmlar. Avtoxonlar paydo bo’lgan joyni ular kelib chiqqan markaz yoki makon deyiladi. Avtoxonlar tur, kenja … Read More

AVTOXTON

AVTOXTON (Yunoncha autochthon — mahalliy, shu joyga xos) (geologiya) — tektonik qoplamlar hosil bo’lishida deyarli siljimay o’z joyida qolgan burmali tuzilmalar (alloxtoning aksi). Ustini qoplagan jinslar bilan bir xil yoshda … Read More

AVTOXORIYA

AVTOXORIYA (Avto … va Yunoncha choreo — surilaman) — o’z-o’zidan tarqalish; meva, urug’larning tashqi omillar ta’sirisiz o’z-o’zidan to’kilishi, sochilishi va tarqalishi. Avtoxoriya turli shaklda sodir bo’ladi: yaxshi pishgan mevadan urug’ning … Read More

AVTOFAZALASH

AVTOFAZALASH — tsiklik tezlatgichlarda katta energiyali zaryadlangan zarralar dastasining orbitada turg’unligini ta’minlash uchun zarralar guruhining o’rtacha aylanish chastotasini tezlashtiruvchi o’zgaruvchan elektr maydon chastotasiga avtomatik tarzda tenglashtirib turish. Avtofazalash printsipini 1944 … Read More

AVTOULAGICH

AVTOULAGICH — temir yo’l sostavi (lokomotivlar, vagonlar va hokazo) ni odam ishtirokisiz ulaydigan moslama. Avtoulagich harakatlanuvchi sostavlarning birbiriga yaqinlashish yoki urilish kuchi ta’sirida ularni o’z-o’zidan ulaydi. Vagonlarni bir-biridan ajratishda esa … Read More