Автор: Timur Xasanov

ABJALILOV Xalil Galiyevich [1896.17(29)9 — 1963.18.3] — tatar aktyori. Aktyorlik faoliyatini «Shirkat» truppasida (1916) boshlagan. Orenburgda «Sharq teatri» ga asos soldi (1919). 1920-23 yillarda Buxoro va Xivada o’zbek havaskor teatrlarini … Batafsil

ABJAD — 1) qadimgi arab alifbosi tarkibidagi harflardan tuzilgan va har qaysi harfning son qiymatini eslab qolish uchun yasalgan sakkizta so’zning birinchisi va shartli umumiy nomi. Bu so’zlar: abjad, havvaz, … Batafsil

ABERRATSIYA (lotincha aberratio — og’ish) — 1) umumiy ma’noda — me’yordan og’ish, me’yordagi qiymatlardan farqlanish; 2) optik tizimlarda — optik tizimning risoladagidek emasligi tufayli tasvirning buzilishi; tasvir aniq chiqmaydi, asliga … Batafsil

ABERRATSION VAQT — yorug’lik nurining Quyosh sistemasidagi kosmik jismlardan yerga etib kelishiga ketgan vaqt (tezlik). Ushbu tezlik 499,012 r tenglamadan aniqlanadi (sekund); bunda r — kosmik jismgacha bo’lgan masofa (astronomik … Batafsil

ABERDIN-ANGUS QORAMOL ZOTI — Shotlandiyada etishtirilgan sergo’sht zot. Aberdin — Angus qoramol zoti AQSh, Yangi Zelandiya, Buyuk Britaniya, Argentina va boshqa mamlakatlarda boqiladi. Bu zot qora tusli, shoxsiz, tanasi tsilindrsimon, … Batafsil

ABERDIN — Buyuk Britaniyadagi shahar, Shotlandiyada. Grampian rayoninining ma’muriy markazi. Aholisi 211 ming kishi (1988). Shimoliy dengiz bo’yidagi port va dengizdagi neft konlarining boshqaruv markazi. Baliq qayta ishlanadi. To’qimachilik, kemasozlik, … Batafsil

ABEOKUTA — Nigeriya Janubi — sharqidagi shahar. Ogun daryosi bo’yida. Ogun shtatining ma’muriy markazi. Aholisi 396 ming kishi (1993). Temir yo’l va shosse yo’llar tuguni. Qishloq xo’jaligi mahsulotlari (palma moyi, … Batafsil

ABELYAR (Abelard) Per (1079-1142) -frantsuz faylasufi, ilohiyotchisi va shoiri. Sxolastik mantiq asoschilaridan. Abelyar har bir hodisani ko’r-ko’rona e’tiqodga asoslangan holda emas, balki fikr yuritish asosida baholashni targ’ib etganligi uchun cherkov … Batafsil

ABEL (Abel) Nils Genrik (1802.5.8 — 1829.6.4) — norveg matematigi. Abel 5 darajali umumiy tenglamalarning radikallardagi echimlarini tekshirib, darajasi 5 va undan yuqori bo’lgan harfiy umumiy tenglamalarning radikallarda echimi yo’qligini … Batafsil

ABELIYA (Abelia) — shilvidoshlar oilasiga mansub butalar turkumi. 30 dan ortiq turi bor. Guli yirik, bir oz qiyshiq (zigomorf): kosachasining naychasi tuguncha bilan tutashgan, qayta-qisi 2-5 bo’lmali, changchisi to’rtta. Mevasi … Batafsil