Bo'lim: A harfi

ANTAGONIZM (lotincha antagonism -bahs, kurash) — bir-biriga qarama-qarshi kuchlar, g’oyalarning keskin kurashini ifodalaydigan ziddiyat. Antagonizm tushunchasi biologiya, tibbiyot, matematika, fizika va boshqa fanlarda ham qo’llaniladi. Masalan, mikroblar va dorilar Antagonizmi, … Read More

ANTABLEMENT (Fransuzcha entablement — stol, taxta) — binoning yuqorisi. Mumtoz me’moriy orderlarning ustun tepasida joylashgan ajralmas qismi. Antablement 3 qismdan: ko’tarib turuvchi — arxitrav, Friz va karnizyaan iborat. Fakat arxitrav … Read More

ANT — A. N. Tupolev rahbarligida 1922-40 yillar yaratilgan samolyotlarning umumiy nomi. Masalan, ANT-1, ANT-2, ANT-3, ANT-4, ANT-9, ANT-20, ANT- 25 va boshqalar. Ant harfi konstruktor ismining, notasi ismining, T-familiyasining … Read More

ANSORLAR (Arabcha — yordamchilar, safdoshlar) — Muhammad (sav) sahobalari bir tabaqasining nomi. 622 yil Makkadan Madinaga ko’chib borgan musulmonlar (muhojirlar)ga va Muhammad (sav) ga yordam bergan hamda Islom dinini qabul … Read More

ANSORIY (taxallusi; asl ismi Abu Ismoil Abdulloh ibn Muhammad Hiraviy) (1006—Hirot— 1088) – mutafakkir, faylasuf va shoir. Tasavvufning yirik namoyandasi. Nasabi ansorlarga taqaladi (taxallusi shundan olingan). 21 yoshida ilm olish … Read More

ANSATBOYEV Najimatdin (1943.23.12, Kegayli) — qoraqalpoq aktyori va rejissyor. O’zbekiston xalq artisti (1974). Toshkent teatr va rassomlik san’ati institutini tugatgan (1966). Berdaq nomidagi Qoraqalpoq davlat musiqali drama va komediya teatrida … Read More

ANSAMBL (Fransuzcha ensemble — birlik, uyg’unlik, ohangdoshlik) — 1) me’morlikda — bir kenglik mujassamotiga ega bir-biriga mos binolar, inshootlar majmui; 2) musiqada — a) ma’lum musiqa asarlarining bir necha ijrochilar … Read More

ANSA (lotincha ansa —Agensia Nazionale Stampa Associate; Birlashgan matbuot milliy agentligi) — Italiyaning matbuot agentligi. 1945 yil tuzilgan; idorasi Rimda joylashgan. Ansaga 75 gazeta va noshirlar uyushmasi kiradi. Bir qancha … Read More

ANOXIN PYOTR KUZMICH (1898.14.1, hozirgi Volgograd — 1974.6.3, Moskva) — fiziolog, akademik (1966) va meditsina fanlari akademiyasining haqiqiy a’zosi (1945). Ilmiy ishlari neyrofiziologiya — shartli reflekslar va ichki tormozlanish mexanizmi, … Read More

ANOFTALM — bir yoki ikkala ko’z soqqasining yo’qligi. Tug’ma sabablar yoki shikastlanish va turli kasalliklar natijasida ro’y beradi. Onaning homiladorlik davridagi og’ir kasalliklari yoki turli zaharli moddalar, jumladan dorilardan zaharlanishi … Read More