Bo'lim: A harfi

ARIXO’RLAR (Pernis) — yirtqich qushlar turkumining qarchig’aysimonlar oilasiga mansub urug’ning nomi. Ularning ikki turi bulib, Yevropa va Osiyoda tarqalgan. Arixo’rlar qishlash uchun Afrika va Osiyoning Janubga uchib ketadi. O’zbekistonda bitta … Read More

ARIFMOMETR (Yunoncha arithmos — son va metreo — o’lchayman) — to’rt arifmetik amal bajariladigan hisoblash mashinasi. Arifmetik hisoblash mashinasi birinchi marta frantsuz olimi B. Paskal tomonidan 1641 yilda yaratildi. 1790 … Read More

ARIFMETIKA (lotincha arithmos — son) — sonlar va sonli to’plamlarda berilgan amallar (qo’shish, ayirish, ko’paytirish va bo’lish) ni o’rganuvchi fan. Sonlar yordamida beriladigan misol va masalalar o’ziga xos sodda usullarda … Read More

ARIFMETIK QATOR (t tartibli) – tartibli ko’pxad ning o’zgaruvchi x ga butun, musbat qiymatlar berilganda oladigan qiymatlari ketma-ketligi. Har xil tartibli Arifmetik qatorlar har xil sonlar qatorlari hosil qiladi. 1 … Read More

ARIFMETIK UCHBURCHAK – binomial koeffisientlardan iborat sonlarning uchburchakli jadvali. Yon tomonlarida birliklar turadi, undagi har bir sonni shu son ustida turgan ikkita sonni qo’shib hosil etiladi. Arifmetik uchburchak Paskalning «Arifmetik … Read More

ARIFMETIK PROGRESSIYA – ikkinchisidan boshlab har bir son o’zidan oldingi songa shu qator uchun uzgarmas bir son d ni qo’shishdan hosil bo’ladigan sonlar qatori.

ARITMIYAGA QARSHI MODDALAR, antiaritmik dorilar — yurak aritmiyasini davolash va oldini olish uchun ishlatiladigan moddalar (novokainamid, xinidin, etmozin, lidokain va boshqalar). Ular turli sabablarga kura buzilgan yurak qisqarishlari maromini tartibga … Read More

ARITMIYA (Yunoncha a — inkor qo’shimchasi va rythmos — ritm) — yurak qisqarishlari maromi (normal ritmi) ning buzilishi; chuqur nafas olganda yurak qisqarishining tezlashishi, nafas chiqarganda kamayishi (nafasga aloqador Aritmiya), … Read More

ARISTOFAN (Aristophanes) (taxminan miloddan avvalgi 445 — 385) — yunon shoiri, «Komediya otasi». Aristofan nazari davrning dolzarb muammolariga qaratilgan bo’lib, ijodida yorqin namoyon bo’ladi va o’sha davr dehqonlar ommasi manfaatlarini … Read More

ARISTOTEL (Aristoteles), Arastu (miloddan avvalgi 384/383, Stagira – 322/321, Evbeya oroli, Xalqida) — Yunonistonning buyuk faylasufi. Miloddan avvalgi 367 yilda Afinaga borib, Platon akademiyasida tahsil ko’rdi, 20 yil uning ishlarida … Read More