AVTOFAZALASH

AVTOFAZALASH — tsiklik tezlatgichlarda katta energiyali zaryadlangan zarralar dastasining orbitada turg’unligini ta’minlash uchun zarralar guruhining o’rtacha aylanish chastotasini tezlashtiruvchi o’zgaruvchan elektr maydon chastotasiga avtomatik tarzda tenglashtirib turish. Avtofazalash printsipini 1944 … Read More

AVTOULAGICH

AVTOULAGICH — temir yo’l sostavi (lokomotivlar, vagonlar va hokazo) ni odam ishtirokisiz ulaydigan moslama. Avtoulagich harakatlanuvchi sostavlarning birbiriga yaqinlashish yoki urilish kuchi ta’sirida ularni o’z-o’zidan ulaydi. Vagonlarni bir-biridan ajratishda esa … Read More

AVTOTROFLAR

AVTOTROFLAR, avtotrof organizmlar (Yunoncha autos — o’zi, trophe — oziq, oziqlanish) — fotosintez, fotoreduktsiya va xemosintez jarayonlari tufayli noorganik moddalardan o’z hayoti uchun zarur organik moddalar tayyorlab olish qobiliyatiga ega … Read More

AVTOTROPIZM

AVTOTROPIZM (Avto … va Yunoncha tropos – harakat, burilish) — biror tashqi omil ta’sirida bukilib qolgan o’simlik organlarining oldingi holatini tiklab olish xususiyati. Masalan, boshoqli o’simliklarning yomg’ir ta’sirida yotib qolgandan … Read More

AVTOTRANSFORMATOR

AVTOTRANSFORMATOR – transformatorlarnchnt bir turi. Chulg’amlari bir-biriga galvanik tarzda tutashtirilgan bo’ladi. Oddiy transformatorlar kabi, bir fazali va ko’p fazali, kuchaytiruvchi va pasaytiruvchi xillari bor. Avtotransformatorlar rele himoyasi va laboratoriya ishlarida, … Read More

AVTOTOMIYA

AVTOTOMIYA, autotomiya (Avto… va Yunoncha tome — kesib tashlash) — bir qancha hayvonlarda kupli qo’zg’alish ta’sirida, masalan, yirtqich hayvon changaliga tushib qolganida oyoqpari, dumi yoki tanasining boshqa qismlarning beixtiyor uzib … Read More

AVTOTIPIYA

AVTOTIPIYA (Avto … va Yunoncha Tupos -nusxa, qolip) — 1) rangli tasvirlarning hamma tusini asliday chop etish uchun fotomexanik yo’l bilan maxsus bosma qolip (klishe) tayyorlash usuli. Avtotipiyada original rastr … Read More

AVTOTEBRANISHLAR

AVTOTEBRANISHLAR – biror tizimda tashqi ta’sir ishtirokisiz yuzaga keladigan so’nmas tebranishlar. Bunda tebranishlar amplitudasi va davri shu tizimning o’z xususiyatlari bilan aniqlanadi. Avtotebranishlar shu xususiyati bilan amplitudasi va davri tashqi … Read More

AVTOSPORALAR

AVTOSPORALAR (Avto … va spora) — ayrim yashil suvo’tlarda hujayra ichida oddiy bo’linish yo’li bilan paydo bo’lgan yosh hujayralar (harakatchan sporalar). Avtosporalar ona hujayra ichida bir necha dona hosil bo’lib, … Read More

AVTOSALON

AVTOSALON— avtomobillar yangi modellari namoyish etiladigan va sotiladigan ko’rgazma (yoki uning bir bo’limi). O’zbekistonda Avtosalonlar asosan 1994 yildan boshlab ochila boshlagan. Avtosalonlarning asosiy qismi O’zbekiston avtomobilsozlik korxonalari uyushmasi («O’zavtosanoat») va … Read More