EKTOGENEZ

EKTOGENEZ (ekto… va …genez) 1) biologiyada mexanistik yo’nalish. Ektogenez tarafdorlari organizmlar rivojlanishini faqat tashqi sharoitning ta’siri bilan tushuntirishga urinishadi. Ularning fikricha, tashqi muhit sharoiti ta’sirining samarasi nasldan naslga ortib boradi … Read More

EKTIMA

EKTIMA (Yunoncha — pustula, g’udda), ko’z yara — terining yiringli kasalligi. Terining bilinear-bilinmas chaqalangan, tirnalgan, shikastlangan joylariga mikroblar (streptokokk, stafilokokk) kirishidan paydo bo’ladi. Aksari dumbaga, tizzaga chiqadi. Dastlab terida yiring … Read More

EKSTSENTRISITET

EKSTSENTRISITET (lotincha ex «ajralish» ma’nosini bildiradigan old qo’shimcha va — markaz) — 1) konus kesimdati bir nuqtadan fokustacha bo’lgan masofaning o’sha nuqtadan toki direkpgrisatacha bo’lgan masofaga nisbati. Konus kesimning shaklini … Read More

EKSTSENTRIK

EKSTSENTRIK (lotincha — «ajratish» ma’nosini biddiradigan old qo’shimcha va — markaz) — 1) texnikada — aylanish o’qi geometriya o’qi bilan mos tushmaydigan dumaloq disk. Kulachokli mexanizmlart to’g’ri chiziq bo’yicha harakatlanayotgan … Read More

EKSTREMIZM

EKSTREMIZM (lotincha — o’ta, keskin) — siyosatda va mafkurada ashaddiy, favqulodda harakat va qarashlarga asoslanib faoliyat yuritish. Ekstremizmning siyosiy va diniy ko’rinishlari yaqqol ajralib turadi. Siyosiy Ekstremizm namoyandalari o’zlarining g’arazli … Read More

EKSTRAKTSIYALASH

EKSTRAKTSIYALASH (lotincha ajratayapman) — suyuq yoki qattiq moddalar aralashmasini maxsus (selektiv) erituvchi (ekstragent)lar yordamida to’la yoki qisman ajratish. Ekstraktsiyalashning fizik mohiyati ajratib olinayotgan (ekstraktsiyalanayotgan) moddaning to’qnashuv paytida bir faza (suyuq … Read More

EKSTRAZONAL O’SIMLIKLAR

EKSTRAZONAL O’SIMLIKLAR (lotincha — o’ta va Yunoncha — mintaqa) — o’zi hosil qilgan o’simlik mintaqasidan, ya’ni o’zining asosiy arealidan tashqarida joylashgan tabiiy o’simliklar. Ekstrazonal o’simliklar o’zi uchun ekologik jihatdan eng … Read More

EKSSUDATIV KATARAL DIATEZ

EKSSUDATIV KATARAL DIATEZ — allergik holat. Asosan, yosh bolalarda uchraydi. Ekssudativ kataral diatezga chalingan bolaning terisi va shilliq qavatlari turli ta’sirotlarga hamda kataralyallig’lanish kasalliklariga moyil bo’lib qoladi. Bola organizmida moddalar … Read More

EKSSUDAT

EKSSUDAT (lotincha — tashqariga chiqaman, ajralaman) — yallig’lanish tufayli mayda venalar va kapillyarlardan atrofdagi bo’shliq va to’qimalarga sizib chiqadigan suyuqlik. Tarkibida oqsil, leykositlar, eritrositlar va ko’pincha mikroblar bo’ladi. Ekssudat hamma … Read More

EKSPROMT

EKSPROMT (lotincha — tayyor, tez) — 1) maxsus tayyorgarliksiz, hozirjavoblik bilan yaratilgan asar, improvizasiya. Doston, terma, she’r, askiya, so’z o’yini, lapar, yoryor, qo’shiq va boshqalar ko’rinishlarda bo’lishi mumkin. 18-asrda Frantsiyada, … Read More