B harfiga oid qishloq xo'jalik atamalari

Balans nimani anglatishini bilasizmi

Timur Xasanov
Ma’nosi

Balans nimani anglatishini bilasizmi – muvozanat, muttasil o’zgarib turuvchi hodisa yoki tushunchaning nisbatini ifodalovchi ko’rsatkichlar tizimi. Iqtisodiyotda ijtimoiy ishlab chiqarishning samaradorligini, maqsadga muvofiq rivojlanishini ta’minlashdagi zaruriy nisbatlar. Iqtisodiyot sohalari, moddiy, tarmoqlararo to’lov, qiymat, mehnat resurslari, yoqilg’i-energetika, foyda, asosiy fondler qiymati balanslari, aholi pul daromadlari va xarajatlari hamda boshqa balanslar mavjud.

Balans nima? Ma’nolari, turlari va qo’llanilishi

Balans nima? Bu so’z fransuz tilidagi “balance” (tarozi) so’zidan kirib kelgan va bir necha ma’noda ishlatiladi: muvozanat, tenglik holati, shuningdek, hisob-kitob natijasini ko’rsatuvchi hujjat. Qaysi ma’noda ekani gap kechayotgan soha va kontekstga bog’liq.

Balansning asosiy ma’nolari

  • Muvozanat: ikki yoki bir necha narsaning o’zaro teng, barqaror holati. Masalan, “ish va dam olish balansi”.
  • Buxgalteriya balansi: korxonaning ma’lum sanadagi mol-mulki va uning manbalarini ko’rsatuvchi hisobot.
  • Hisobdagi qoldiq: bank kartasi, telefon yoki boshqa hisobda mavjud mablag’ miqdori. Kundalik nutqda “balansda pul yo’q” deganda shu tushuniladi.
  • Hisob-kitobda tenglik: kirim va chiqimning o’zaro solishtirilishi, masalan, savdo yoki byudjet balansi.

Buxgalteriya balansi nima?

Buxgalteriya balansi korxonaning moliyaviy holatini ko’rsatadi va ikki qismdan iborat:

  • Aktiv: korxonaga tegishli mol-mulk va resurslar.
  • Passiv: shu mol-mulk qayerdan, qaysi manbadan paydo bo’lgani (o’z kapitali va majburiyatlar).

Asosiy qoida: aktiv passivga teng bo’lishi kerak. Shuning uchun hujjat “balans” deb nomlangan.

Balans turlari

  • Moliyaviy balans: korxona yoki tashkilotning moliyaviy holati.
  • Savdo balansi: mamlakatning eksport va import qiymati o’rtasidagi farq.
  • Byudjet balansi: davlat yoki oila daromadi va xarajatlari nisbati.
  • Tabiiy balans: tabiatdagi turli omillarning (masalan, suv, modda) muvozanati.
  • Jismoniy balans: tanani muvozanatda ushlab turish qobiliyati.

Kundalik hayotda qanday ishlatiladi

  • “Hisobimdagi balansni tekshiryapman.”
  • “Ish va oila o’rtasidagi balansni saqlash kerak.”
  • “Korxona balansi ijobiy chiqdi.”

Tez-tez beriladigan savollar

Balans so’zi qaysi tildan kirgan?
Fransuz tilidagi “balance” so’zidan.

Balans va muvozanat bir narsami?
Umumiy ma’noda ha, lekin hisob-kitob va moliyada “balans” aniq hujjat yoki hisob qoldig’ini ham bildiradi.

Aktiv va passiv nima?
Aktiv korxonaning mol-mulki, passiv esa uning manbalari. Ular har doim o’zaro teng bo’ladi.

Balans manfiy bo’lsa nima degani?
Hisobda mablag’ yetishmayapti yoki chiqim kirimdan oshib ketgan.

O‘xshash so‘zlar

B harfiga oid qishloq xo'jalik atamalari: barcha so‘zlar