Muallif: Admin

DEMPFER (nemischa Dampfer — so’ndirgich) — 1) mashina va asboblarning ishlashi vaqtida sodir bo’ladigan mexanik tebranishlarni yo’qotadigan, elektr mashina va elektr o’lchash asboblaridagi tebranishlarni so’ndiradigan qurilma. Avtomat rostlagich va o’lchash … Read More

DEMPING (inglizcha dumping — tashlash, tashlama) — tovarlarni tashqi va ichki bozorda sun’iy arzonlashtirilgan, o’rtacha chakana narxlardan, ba’zan tannarxdan past narxlarda sotish; tashqi bozorni egallash uchun raqobat kurashi vositalaridan biri. … Read More

DEMOSFEN (Demosthenes) (miloddan avvalgi 384-322) — yunon notig’i, siyosiy arbobi. Afinadagi demokratik kayfiyatdagi guruhning yo’lboshchisi. Notiqlik san’atidan dars bergan, sud mahkamalarida, yig’ilishlarda nutq so’zlagan (61 nutqi, 56 ma’ruzasi saqlanib qolgan). … Read More

DEMOS (Yunoncha demos — xalq) — Yunonistonda fuqarolik ququklariga ega bo’lgan erkin aholi. Miloddan avvalgi 5-4-asrlardan boshlab Demos aholi (asosan, shaharda yashovchilar) ning kambag’al qatlamlari nomi.

DEMONOPOLIZATSIYA, monopoliyadan chiqarish (de… va Yunoncha mono — tanho va lotincha poleo — sotaman) — iqtisodiyotdagi monopoliyaaan erkin, teng huquqli raqobatga asoslangan sohibkorlik faoliyatiga qaytish (qayta o’tish). Demonopolizatsiya sog’lom iqtisodiy … Read More

DEMONOLOGIYA (Demon va …logiya) — demonlar haqidagi diniy ta’limot. Uning vujudga kelishi ibtidoiy davrlarga xos yovuz ruhlarga e’tiqod qilishga borib taqaladi. Demonologiya ayniqsa Bobil dini va qadimgi Eron dinida rivojlangan, … Read More

DEMON (Yunoncha daimon — ruh, Xudo) — yovuz, «nopok» kuchlarni gavdalantiruvchi xayoliy mavjudot — shayton, iblis, jin, alvasti va hokazolar. Iudaizm va xristianlik rivoyatlarida Demon gunohga botgan (Xudoga itoat qilishdan … Read More

DEMOKRIT (Demokritos) [taxminan miloddan avvalgi 460 — Abderi (Frakiya) — 370] — yunon faylasufi. Atomistik nazariya asoschilaridan biri. Falsafa, mantiq, fizika, matematika, texnika, axloq, musiqa kabi sohalarda asarlar yaratgan. Bizgacha … Read More

DEMOKRATLAR PARTIYASI (AQSh) — AQShda ikkita partiyadan (Respublikachilar partiyasi bilan bir qatorda) biri. 1828 yil tuzilgan. 19-asr I yarmida Janub plantatsiya (yer) egalari va savdo-bank doiralari bir qismi manfaatlarini yoqlagan. … Read More

DEMOKRATIYA (Yunoncha demos — xalq va …kratiya) — fuqarolar erkinligi va tengligi qonunlarda mustahkamlangan, xalq hokimiyatchiligining vosita va shakllari amalda o’rnatilgan va yuzaga chiqarilgan siyosiy tuzum. Demokratiya davlat bilan inson … Read More