DELYUVIY

DELYUVIY (lotincha deluo — yuvaman), delyuvial yotqiziqlar — yomg’ir yoki erigan qor suvlari oqizib keltirgan, shuningdek, o’z og’irligi, sovukdan siljishi va grunt oquvchanligi natijasida qirlar etagida va yon bag’irlarining quyi … Read More

DELFINLAR

DELFINLAR (Delphininae) — tishli kitlar turkumiga mansub sut emizuvchilar guruhi. Daryo Delfinlari (Platanistidae) va delfinsimonlar (Delphinidae) oilalarini o’z ichiga oladi. Daryo Delfinlarining uzunligi 1,5—3 metr, ko’krak suzgichlari kalta va keng, … Read More

DELFIN

DELFIN (lotincha Delphinus) — osmonning shimol yarim sharidagi yulduz turkumi. Uning uchta yorug’ yulduzi 3,7; 3,8 va 4,0 yulduz kattaligida. Turkumni kuzatish uchun eng yaxshi sharoit iyun — avgust oylarida … Read More

DELFA

DELFA — Fokida (O’rta Gretsiya) ning Janubi-g’arbida, Parnas tog’i etagida joylashgan yunon shahri. Miloddan avvalgi 7-6-asrlarda umumyunon diniy markazi bo’lib, me’moriy yodgorliklar (Apollon ibodatxonasi Orakul va boshqalar) saqlangan. Miloddan avvalgi … Read More

DELTA-FUNKTSIYA

DELTA-FUNKTSIYA [8 – funktsiya, 8(x)] — matematik masalalarni yechishda ko’p qo’llaniladigan belgisi. Delta-funktsiyani ixtiyoriy uzluksiz funktsiya f{x) ga /(0) soni mos keladigan chiziqli funktsional tarzda ifodalash mumkin. Shuning uchun Delta-funktsiya … Read More

DELTA-YOG’OCH

DELTA-YOG’OCH — presslab va yelimlab tayyorlanadigan qatqat yog’och. Qayin daraxtidan yo’nib olingan yupqa tasmaga fenol yoki kreozol formaldegid smolasi shimdirib, 100-175 kilogramm kuch/santimetr kvadrat bosim ostida 120-150° temperaturagacha qizdirib tayyorlanadi. … Read More

DELTA YOTQIZIQLARI

DELTA YOTQIZIQLARI – dengiz va ko’llarning daryolar quyilish joyida delipann shakllantiradigan Daryo oqiziq jinslaridan hosil bo’ladi. Tarkibiga ohaktosh qatlamli qum-gilli jinslar ham kiradi. Tog’oldi hududlarida konglomeratlar borligi kuzatiladi. Daryolar adog’ida … Read More

DELTA

DELTA — daryoning dengiz yoki ko’lga quyilish joyida suvda oqib kelgan jinslardan hosil bo’lgan tekislik. Delta nomi yunon alfavitidagi D (Delta) ning bosh harfidan olingan. Nil daryosining uchburchak deltasi shaklan … Read More

DELBRYUK (DELBRUCK) MAKS

DELBRYUK (DELBRUCK) MAKS (1906.4.9, Berlin — 1981) — amerikalik fizik, genetik, virusolog; molekulyar biologiya asoschilaridan biri. Millati nemis. 1937 yildan AQShda. AQSh Milliy Fanlar Akademiyasi akademik. Falsafa Doktori (1930). Asarlari … Read More

DELOS ITTIFOQI

DELOS ITTIFOQI (1-Afina dengiz Ittifoqi) — yunon dengiz bo’yi shaharlari va Egey dengizidagi orollarning Afina boshchiligidagi Ittifoqi (miloddan avvalgi 478/477—404). Ittifoq a’zolarining kengashlari Delos orolida, Apollon ibodatxonasida o’tkazilgan. Peloponnes urushi … Read More