DEGAZATSIYA

DEGAZATSIYA (de… va gaz) — 1) zaharlangan joylar, inshootlar, harbiy texnika, jangovar qurollar, oziq-ovqat, havo, suv va boshqalarni zararsizlantirish. Degazatsiya qiluvchi moddalar sifatida xlorli ohak, kaltsiy gipoxlorit, xloraminning har xil … Read More

DEGA (DEGAS) ILER JERMEN EDGAR

DEGA (DEGAS) ILER JERMEN EDGAR (1834.19.7 – Parij – 1917.27.9) –frantsuz rassomi va haykaltaroshi, impressionizmning yetuk namoyandasi. Parijdagi nafis san’at maktabida ta’lim olgan (1855-56), Italiyada yashab ilk uyg’onish davri san’atini … Read More

DEVCHARX

DEVCHARX, katta charx — qadimgi xonaki pillakashlik korxonasida turli dastgoh (avursak, dugdon, tegirmon va choridon) ni harakatga keltiradigan ulkan charx, (diametri 2,5 metr); ashtob yoki katta charx deb ham yuritilgan. … Read More

DEVXONA PLATOSI

DEVXONA PLATOSI – Qashqadaryo viloyatining Janubi-g’arbidagi plato. Sharq va shimoli-Sharqda qarshi cho’liga tutashgan. Mutlaq balandligi Janubda 340-354 metrdan shimolda 226-230 metrgacha. Do’ng qum (balandligi 1-2,5 metr), marzali qum shakllari (2-5 … Read More

DEVPECHAK

DEVPECHAK (Cuscuta L.) — chirmovuqdoshlar (Cuscutaceae) ga mansub bir va ko’p yillik tekinxo’r o’simlik. Vatani — Amerika va Afrika. O’rta Osiyoda 5 turi tarqalgan. Bularning har biri 150-200 gacha o’simlik … Read More

DEVORIY RASSOMLIK

DEVORIY RASSOMLIK – bezak san’ati sohasi, bevosita bino devori, shifti, ustuni suvog’i ustidan yoki ularga mustahkamlangan mato, qog’oz va boshqalarga bo’yoqlar yordamida ishlanadigan tasvir yoki naqsh. Me’morlik bilan bog’liq va … Read More

DEVORI QIYOMAT

DEVORI QIYOMAT, devoir ko’ndalang — arxeologik yodgorlik, qadimgi Samarqand va uning atrofidagi qishloqlarni uragan mudofaa devori xarobasi (miloddan avvalgi 4-2-asrlar — milodiy 8-asr). Samarqandning Janubda Darg’om kanalining o’ng qirg’og’i bo’ylab … Read More

DEVORZANLIK

DEVORZANLIK — paxsa, guvala, g’isht, toshdan devor urish kasbi. Shu kasb bilan shug’ullanuvchi usta devorzan yoki devorkash deb ataladi. Devorzanlik kasbi O’rta Osiyoda, xususan, O’zbekistonda o’tmishda juda keng tarqalgan bo’lib, … Read More

DEVOR

DEVOR — 1) bino, uyning tomini ko’tarib turuvchi yoki xonalarga ajratuvchi tik qismi. Bino va uylarda yuk tushuvchi (ya’ni tomni ko’tarib turuvchi) Devor va pardevor (ya’ni faqat xonalarni ajratib va … Read More

«DEVONU LUG’OTIT-TURK»

«DEVONU LUG’OTIT-TURK» («Turkiy so’zlar devoni») — Mahmud Koshg’ariyning turkiy tillar haqidagi qomusiy asari (1071-72). Bu asarda 11-asrning 2-yarmida Markaziy Osiyoda va G’arbiy Xitoy hududida istiqomat qilgan turkiy urug’ va qabilalar, … Read More