DEVALVATSIYA

DEVALVATSIYA (de va lotincha valeo — qiymat) — milliy pul birligi kursining chet el valyutalari (erkin almashtiriladigan valyutalar, xalqaro hisob birliklari) ga nisbatan pasaytirilishi. Devalvatsiya davlat tomonidan rasmiy ravishda e’lon … Read More

DE VALERA (DE VALERA) IMON

DE VALERA (DE VALERA) IMON (1882.14.10, Nyu-York – 1975.29.8, Dublin) — Irlandiya prezidenti (1959-73), hukumat boshlig’i (1932-48, 1951-54, 1957-59). 1916 yilgi Irlandiya qo’zg’oloni rahbarlaridan biri. 1917-26 yillarda irland siyosiy tashkiloti … Read More

DEV INSHOOTLARI

DEV INSHOOTLARI – bahaybat tosh bo’laklaridan bog’lovchi qorishma (tsement, ohak) ishlatmay qurilgan inshootlar. Yunonlar Miken davri (miloddan avvalgi 2-ming yillik) da qurilgan shunday inshootlarni afsonaviy devlar (tsikloplar) bunyod etgan deb … Read More

DEV

DEV — 1) zardushtiylikda yovuzlikning asosiy timsoli. Avestoda «Dayva» tarzida qayd etilgan; 2) turkiy va fors-tojik xalmari mifologiyasida yovuzlik timsoli. Dev dahshatli, zulm va zo’rlik, qonxo’rlik yoki yovuz kuchlarning irodasiga … Read More

DEBYUT

DEBYUT (Fransuzcha debut — birinchi qadam) — 1) biron-bir soxada birinchi marta chiqish (masalan, artistning sahnada ilk bor chiqishi); 2) shaxmat, shashka o’yinining dastlabki yurishlarni o’z ichiga oluvchi boshlang’ich bosqichi. … Read More

DEBYUSSI (DEBUSSY) KLOD ASHIL

DEBYUSSI (DEBUSSY) KLOD ASHIL (1862.22.8, Sen-Jermen-an-Le, Parij yaqinida — 1918.25.3, Parij) — frantsuz kompozitori, pianinochi, dirijyor. Musiqiy impressionizm asoschisi. Parij konservatoriyasida ta’lim olib (1872-84) yurgan paytlarida Rim mukofotiga sazovor bo’lgan. … Read More

DE BROYL TO’LQINI

DE BROYL TO’LQINI – harakatlanayotgan har qanday zarra bilan bog’liq bo’lgan hamda uning kvant tabiatini aks ettiruvchi to’lqin; bu tushunchani 1924 yilda L. de Broyl fanga kiritgan. Hozir to’lqin funktsiyasi … Read More

DEBRYO (DEBREU) JERAR

DEBRYO (DEBREU) JERAR (1921.4.7. Kale, Frantsiya) — Amerika iqtisodchisi. Parij universiteti Doktori (1956), 1949 yildan AQShda yashaydi. Bir qancha universitetlarda, jumladan 1962 yildan Kaliforniya (Berkli) universitetida ishlagan. Asarlarida markazlashtirilmagan bozor … Read More

DEBRESEN

DEBRESEN — Vengriya sharqidagi shahar, Vengriya pasttekisligida. Xaydu-Bixar medesining ma’muriy markazi. Aholisi 208,4 ming kishi (1997). Yirik transport yo’llari tuguni. Mamlakatning muhim iqtisodiy va madaniy markazi. Sanoatining asosini mashinasozlik (jumladan … Read More