BIOZONA

BIOZONA (bio… va zona)— biror sistematik guruh (tur, urug’— turkum, oila)ga kiradigan qazilma organizmlarning vertikal bo’ylab tarqalganini ko’rsatuvchi tog’jinslari qatlami (startigrafik interval). Yoshiga ko’ra qazilma organizmlar muayyan sistematik guruhi evolyutsiyasi … Read More

…BIOZ

…BIOZ (Yunoncha bios—hayot)—ko’shma so’zlarda hayotga, hayotiy jarayonlarga aloqadorlikni bildiruvchi orqa qo’shimcha (masalan, anabioz, parabioz).

BIOGIDROAKUSTIKA

BIOGIDROAKUSTIKA (bio…, gidro… va akustika,) biologik gidroakustika—suvdagi organizmlar chiqaradigan tovushlarni o’rganadigan fan. Biogidroakustika 2-jahon urushida texnik gidroakustika (shovqin pelengatori, exolokasiya va boshqalar) vositalaridan ko’p foydalanish munosabati bilan vujudga kelgan. Ko’pchilik … Read More

BIOGEOSENOZ

BIOGEOSENOZ (bio…, Geo… va Yunoncha koinos — umumiy), ekosistema — yer yuzining muayyan bir qismi doirasida shakllangan tabiat sistemalarining o’zaro boglangan va bir-birini taqozo etadigan murakkab majmui. Jami Biogeosenozning organik … Read More

BIOGEOKIMYOVIY PROVINTSIYALAR

BIOGEOKIMYOVIY PROVINTSIYALAR — organizmlar tarkibidagi kimyoviy element (birikma) ning miqdoriga ko’ra bir-biridan farq qiladigan oblastlar. Biogekimyoviy provintsiyalarda ayrim kimyoviy elementning kam yoki ortiq bo’lishi oqibatida o’simliklar va hayvon organizmlarida turli … Read More

BIOGEOKIMYO

BIOGEOKIMYO — tirik organizmlar ishtirokida yer biosferasida kimyoviy elementlarning aylanishini o’rganadigan fan. Biogeokimyo tushunchasini fanga rus olimi V. I. Vernadskiy kiritgan. U tirik moddaning planeta miqyosida sodir bo’ladigan geokimyoviy jarayonlardagi … Read More

BIOGEOGRAFIYA

BIOGEOGRAFIYA (bio… va geografiya) — tirik organizmlar (o’simlik, hayvonlar, zamburug’lar, mikroorganizmlar) jamoasi va ular komponentlari (tur, urug’, oila va boshqalar)ning Yer yuzida tarqalishi qonuniyatlarini o’rganuvchi fan. Biogeografiya biosfera haqidagi fanlardan … Read More

BIOGENETIK QONUN

BIOGENETIK QONUN — organizmlarning individual taraqqiyoti (ontogenezi) va tarixiy taraqqiyoti (filogenezi) o’rtasidagi munosabatlarni ifodalovchi tushunchalar majmui. Birinchi marta F. Myuller (1864) ochgan, E. Gekkel (1866) tomonidan tavsiflab berilgan. Biogenetik qonunga … Read More

BIOGENEZ

BIOGENEZ (bio… va genez) — organik birikmalarning tirik organizmlar hosil qilishi. Keng ma’noda — Biogenez barcha tirik mavjudotlarning faqat tirik materiyadan paydo bo’lishini ta’kidlaydigan g’oyaning emperik umumlashmasidan iboratdir. Bu terminni … Read More

BIOGEN ELEMENTLAR

BIOGEN ELEMENTLAR — organizmlar tarkibida doim bo’ladigan va ularning hayot faoliyatida muhim rol o’ynaydigan kimyoviy elementlar. Ularga avvalo kislorod, uglerod, vodorod, kaltsiy, azot, kaliy, fosfor, magniy, oltingugurt, xlor, natriy, temir … Read More