Bo'lim: A harfi

ALGEBRAIK GEOMETRIYA – matematikaning algebraik chiziq, algebraik sirt va, umuman, algebraik ko’p xilliklarni o’rganadigan qismi. Algebraik geometriyada isbotlanadigan ko’pgina teoremalar sof geometrik teoremalar, ya’ni ular fazoviy koordinatlar bilan bog’lanmagan, lekin, … Read More

ALGEBRA (Arabcha — al-jabr) – matematikaning bir sohasi. Buyuk o’zbek olimi Abu Abdullo Muhammad ibn Muso al-Xorazmiy «Al-jabr val-muqobala» asarida dunyoda birinchi marta Algebrani izchil bayon qildi. Asar lotin tiliga … Read More

ALVON — 1) turli ranglar majmui. Chunonchi, bir joyda jamlanib, ko’zga tashlanib turgan bir necha rangdagi qog’ozlarni — Alvon qog’oz deyiladi; 2) qizil tus, qizil rang; 3) qizil rang gazlama. … Read More

ALBON (turkiy) — chingiziylar davrida mahsulot bilan to’lanadigan soliq, o’lpon. 12-14-asrlarga oid turkiy hujjatlarda ishlatilgan.

ALBANLAR (o’zlarini shkiptar deb ataydilar) — Albaniya Respublikasining asosiy xalqi. Umumiy soni 6,1 million (1992). Albaniyada 3,250 million kishi, Yugoslaviyada (1,985 million kishi), Makedoniyada (500 ming kishi), Italiyada, Gresiyada, Rossiya … Read More

ALBANIYA, Albaniya Respublikasi (Republika e Shgiperise) — Bolqon yarim orolining Janubi-g’arbidagi davlat. Adriatika va ioni dengizlari sohilida joylashgan. Ma’muriy jihatdan 36 retaga bo’lingan. Poytaxti alohida ma’muriy birlik qilib ajratilgan. Maydoni … Read More

ALBAN QO’ZG’OLONI (1912) – alban xalqining Turkiya hukmronligidan xalos bo’lish maqsadida ko’targan umumxalq qo’zg’oloni; unda xristianlar bilan birga musulmon aholi ham ishtirok etdi. Shimoliy Albaniyaning tog’li tumanlarida yashovchi dehqonlarning mart … Read More

ALBAN TILI — alban xalqining tili. Albaniya Respublikasining davlat tili. Hind-Yevropa tillari maxsus guruhiga kiradi. Alban tilida 3 milliondan ortiq kishi so’zlashadi, 2 katta dialektga bo’linadi: shim. (GEG), Janubiy (Tosk). … Read More

AL-AHMAR MASJIDI – Qohiradagi fotimiylar davri me’moriy va amaliy bezak san’ati yodgorligi (1125). Hovli (10×10 metr) atrofidagi gumbazli binolar oldi ravoqlar qatori bilan o’ralgan. Bosh tarzi ravoqlari, mehrobi, tosh o’ymakorligida … Read More

ALAXDASH, deliriy — ong o’zgarishining bir turi, voqealarni anglash qobiliyatining buzilishi. Alaxdash vaqtida bemor ko’pincha bezovtalanib, ko’ziga turli-tuman qo’rqinchli narsalar (masalan, hayvonlar) ko’rinadi, uni ayblovchi, haqoratlovchi tovushlar eshitadi, ba’zan o’zini … Read More