Bo'lim: A harfi

ASTIGMATIZM (Yunoncha a — inkor qo’shimchasi va stigme — nuqta) — 1) yorug’lik nuqtaviy manbaining tasviri bitta tekislikda yotmaydigan ikkita o’zaro tik kesmada kuzatiladigan optic tizim aberrasiyasi. Agar nuqtaviy manbadan … Read More

ASTEROTEKA (Asterotheca) – qirqquloqdoshlar oilasiga mansub sporali o’simliklar turkumi. Faqat qazilma holda uchraydi. Barglari murakkab, yirik va uch karra patsimon. Sporali va sporasiz yaproqchalarining tuzilishi o’xshash. Qazilma holda Asterotikaning sporali, … Read More

ASTEROKALAMIT (Asterocalamites) — Qirqbo’g’indoshlar oilasiga mansub sporali o’simliklar. Faqat qazilma holda uchraydi. Tanasi bo’g’imlarga bo’lingan, sirti qirrali. Barglari ingichka va ko’p bo’lakli, 5 turi aniqlangan. Asterokalamitning shoxchasi, sporali shoxlarining izlari, … Read More

ASTEROIDLAR (Yunoncha aster — yulduz va eidos — ko’rinish) — kichik sayyoralar; Quyosh atrofida elliptik orbitalar bo’ylab harakatlanuvchi va ko’pchiligi Mars va Yupiter orbitalari oralig’ida joylashgan kichik jismlar. Tisius — … Read More

ASTENIYA (Yunoncha astenia — darmonsizlik) — asabiy-ruhiy quvvatsizlik; bunday bemorning kayfiyati o’zgaruvchan bo’lib, tez toliqadi, ozib ketadi, uyqusi buziladi. Yig’loqi bo’lib qoladi; vegetativ nerv sistemasining vazifasi izdan chiqadi, uzoq vaqtgacha … Read More

ASTAFEV VIKTOR PETROVICH (1924)—rus yozuvchisi. «O’g’irlik» (1966), «Shohbaliq» (1976), «Cho’pon va cho’pon qiz» (1971) kabi asarlari urush, Sibir qishloqlaridagi hayot, kishilarning ayanchli ahvoli haqida. «So’nggi ta’zim» (1-2-kitob, 1971 — 79) … Read More

ASTATIK ROSTLAGICH – rostlash tizimiga tashki omil ta’sir qilganda ham rostlanuvchi miqdor qiymatini bir me’yorda tutib turadigan avtomatik qurilma. Buning uchun rostlash sxemasiga integrallovchi zveno kiritiladi. Masalan, suv sathini astatik … Read More

ASTAT, astatin (Astatium), At — sun’iy yo’l bilan hosil qilingan kimyoviy radioaktiv element. Mendeleyev davriy sistemasining VII guruhiga mansub; galogenlar jumlasidan. Tartib raqami 85. 1940 yilda vismutni a-zarrachalar bilan parchalash … Read More

ASTARA — Ozarbayjon Respublikasidagi shahar (1945 yildan). Kaspiy dengizi bo’yida, Astara daryosi quyilish joyida (Eron bilan bo’lgan chegarada). Temir yo’l stantsiyasi. Aholisi 15 ming kishi atrofida (1999). Oziq-ovqat sanoati korxonalari … Read More

ASTAR (Arabcha —berkitish, yopish so’zidan) — 1) avrali ustki kiyim (buyum)ning ichki qavati. To’n, palto, kamzul, poyabzal, ko’rpa, ko’rpachalarning ichki matosi. Astar tikish uchun ishlatiladigan gazlama Astarlik deyiladi; 2) binoning … Read More