Muallif: Admin

DOR UT-TILOVAT (Qur’on o’qiladigan, tilovat qilinadigan joy) — Shahrisabz markazida dor ussiyodat majmuasi g’arbida Temuriylar xonadoniga mansub qadimgi inshootlar — Shamsiddin kulol maqbarasi, gumbazi Sayyidon va madrasa o’rnida barpo etilgan … Read More

DOR US-SIYODAT («Sayyidlar uyi») — Shaxrisabzdagi me’moriy yodgorlik (1379-80). Amir Temur qurdirgan. 19— 20-asr boshlarida qisman ta’mirlangan. Farzandi Jahongir Mirzo maqbarasi (Hazrati Imom maqbarasi) va Amir Temurga mo’ljallangan yer osti … Read More

DOR UL-FANO (Arabcha — o’tkinchi uy) — Islom dinida inson yashayotgan dunyo (bu dunyo) «foniy» (o’tkinchi) ekanligini bildiruvchi tushuncha. Unga ko’ra, bu dunyo yaxshi va ezgu amallar, savob ishlar qiladigan … Read More

DOR UL-BAQO (Arabcha — abadiy uy) — Islom dinida abadiylik dunyosi, oxirat (narigi dunyo) haqidagi tushuncha. Bunga ko’ra, u dunyoda o’lim yo’q, doimiy hayot hukm suradi, noz-ne’matlar zavol topmaydi, taomlar … Read More

DOR — 1) dorbozlar o’yin ko’rsatadigan qurilma. Maxsus yog’och, arqon, chig’iriq, machta, «kindik», havozadan iborat. Ikki tomonga to’sin, dor markazi (o’rtasi) ga yog’ochdan yasalgan baland machta o’rnatiladi, har ikki chekka … Read More

DOPLER EFFEKTI, Dopler hodisasi — to’lqinlar manbai ularni qabul qiluvchi vositaga nisbatan harakatlanayotganda to’lqin tebranishlar chastotasining o’zgarishi. Birinchi bo’lib Avstriya fizigi va astronomi X. Dopler aniqlagan (1842). Barcha to’lqinlar (yorug’lik, … Read More

DOPING (inglizcha doping, dope — narkotiklar bermoq) — organizmning ruhiy va jismoniy faoliyatini qisqa muddat kuchaytiradigan moddalar. Sport o’yinlari natijalarini yaxshilash maqsadida qo’llanilgan. Sportchilar orasida Dopingdan zaharlanish va o’lim holatlari … Read More

DONXO’R QO’NG’IZLAR (Bruchidae) – o’simlikxo’r qo’ng’izlar oilasi. 1200 ga yaqin turi bor. Bargxo’r qo’ng’izlar oilasiga yaqin turadi. Tanasi uzunligi 5 millimetrdan ortiq. Yaxshi uchadi. Tuxumdan endigina chiqqan lichinkalarining uch juft … Read More

DONOR-AKTSEPTOR BOG’, koordinatsion bog’ — kimyoviy (kovalent) bog’ning bir turi. Donor-aktseptor bog’ bir atom (donor) ning bir juft elektroniga boshqa atom (aktseptor) ning bo’sh (to’lmagan) elektron qavati to’g’ri kelganda sodir … Read More

DONOR (lotincha dono — hadya qilaman, bag’ishlayman) — bemor (resipient) ga kuyish uchun qonini, ko’chirib o’tkazish uchun ko’mik, teri yoki biror a’zosini beruvchi kishi. Qon berish bo’yicha Donorlik ko’proq tarqalgan. … Read More