Muallif: Admin

ALXESIRAS KONFERENTSIYASI (1906.15.1—7.4) — Ispaniyaning Alxesiras shahrida Germaniyaning tashabbusi bilan chaqirilgan xalqaro konferentsiya. Marokashdagi Frantsiya-Germaniya raqobati 1905 yilda Marokash janjalini keltirib chiqardi. Alxesiras konferentsiyasining chaqirilishi shu xalqaro tanglikni bartaraf etishga … Read More

ALFRED, Buyuk Alfred (taxminan 849 — taxminan 900) — Uesseks ingliz-sakslar qiroli (871 yildan). O’z hukmronligi ostiga bir qator qo’shni ingliz-saks kirolliklarini birlashtirdi. Alfred davrida 1 umumingliz qonunlar to’plami va … Read More

ALFATRON, radioaktiv vakuummetr — gaz bosimini aniqlaydigan asbob. Ishlash tarzi oddiy yoki plutoniyning alfa-yemirilishi natijasida ionlashgan gazning elektr o’tkazuvchanligini o’lchashga asoslangan. Alfatron, asosan, gaz bosimini avtomatik nazorat qilish sistemalarida ishlatiladi.

ALFA-TERAPIYA — alfa zarralar (radonli vannalar, radioaktiv boylamlar va boshqalar) ta’sirida davolash; nur bilan davolashning bir turi. Alfa-terapiya nerv sistemasi, endokrin bezlar, yurak-tomir faoliyatini yaxshilaydi. Ko’pgina kurortlarda Alfa-terapiya qo’llaniladi.

ALFA-SPEKTROMETRLAR – radioaktiv yadrolar chiqarayotgan alfa (a)-zarralar energiyasini o’lchaydigan asbob. Ishlash tarzi a-zarralarning magnitik tahliliga (magnit Alfa-spektrometrlar) yoki ularning ionlovchi ta’sirlarini tadqiq qilishga (ionlash kamerasi) asoslangan. a-zarralarning energetik spektri (nafis … Read More

ALFA (A)-ZARRALAR – ba’zi bir radioaktiv elementlar chiqaradigan geliy atomlarining yadrolari. Geliy atomining yadrosi ikkita proton va ikkita neytrondan iborat. Bu zarralar radioaktiv elementlar yemirilganida ajralib chiqadi, ayni vaqtda energiya … Read More

ALFA – YEMIRILISH (a-yemirilish, parchalanish) — o’z-o’zidan radioaktiv yemirilish jarayonida atom yadrolaridan a-zarralarning ajralib chiqishi.

ALFA (Yunoncha alpha) — 1) yunon alifbosi birinchi harfi [A, a] ning nomi; 2) moddaning muayyan holatini bildiruvchi so’z bo’lagi (masalan, alfa-temir); 3) so’zning alfa-zarrachalarga aloqadorligini biddiradigan qo’shimchasi (masalan, alfa-yemirilish). … Read More

ALTRUIZM (Fransuzcha altruisme, lotincha alter — boshqadan) — axloqiy tushuncha, uning negizida boshqa kishilarga xolis xizmat qilish, ularning baxt-saodati uchun o’z shaxsiy manfaatlarini qurbon qilish yotadi. Altruizm terminini falsafaga egoizm … Read More

ALTIMETR (lotincha altus — baland va Yunoncha metreo — o’lchayman) — samolyot yoki boshqa uchish apparatlarining yerdan balandligini o’lchaydigan asbob.