Bo'lim: A harfi

ALI AVLODLARI — Ali va uning xotini — Fotima (Muhammad payg’ambarning qizi) dan tarqalgan avlodlar. O’rta asr musulmon mamlakatlaridagi ayrim sulolalar — Idrisiylar, fotimiylar, zaydiylar ulardan boshlangan. Marokashdagi alaviylar sulolasi … Read More

ALI IBN MUHAMMAD SARAXSIY (11- asr oxiri — 12 – asr 1 – yarmi) — me’mor. Xuroson amiri Abu Sa’id buyrug’i bilan Jarqo’rg’ondagi minorani qurgan (1108-09). Nomi minorada saqlanib qolgan. … Read More

ALI IBN ABU TOLIB (taxminan 600-661, Ko’fa) — Islomda «Xulafo ar-roshidin» («to’g’ri yo’ldan borgan xalifalar»), dindorlar o’rtasida «choryorlar» deb atalgan dastlabki 4 xalifadan to’rtinchisi. Quraysh qabilasining Hoshimiylar xonadonidan. Muhammad (sav)ning … Read More

AL-JABR VAL-MUQOBALA (Arabcha) – kvadrat tenglamalarni yechishda al-Xorazmiy tatbiq etgan usullar. Tenglamalardagi hadlar ildiz (noma’lum) lar, ularning kvadratlari va ozod had o’zgarmas sonlardan iborat bo’lishi mumkin. Ad. Ahadova M., O’rta … Read More

ALYOXIN ALEKSANDR ALEKSANDROVICH (1892.20.10, Moskva – 1946.24.3, Lisabon yaqini, Parijda dafn qilingan) — rus shaxmatchisi, huquqshunoslik Doktori. 4 marta jahon (1927-35; 1937-46), RSFSR (1920) chempioni. 1921 yildan Frantsiyada yashagan. U … Read More

ALYOR — xalq qo’shiqlarining bir turi, o’tmishda jo’ra (ulfat)lar davrasida qadah tutib aytilgan. Kosagul (soqi) qo’lida bo’za yoki may to’ddirilgan qadah tutib, davradagilarga: «Alyor bo’lsin-ay, Xo’jam yor bo’lsin-ay, Xo’jam bergan … Read More

ALECH MUZLIGI, Alech Gletcheri — Shveytsariya Alp tog’laridagi eng katta vodiy muzligi. Bern Alp tog’i tepasidan Rona daryosi vodiysiga 1520 metr balandlikgacha tushib turadi. Uzunligi 24,7 kilometr, muz tilining o’zi … Read More

ALEUTLAR (o’zlarini unangan deb ataydilar) — xalq, Aleut orollari va Alyaska yarim oroli (AQSh), shuningdek Komandor orollari (Rossiya Federasiyasi) ning tub aholisi. Umumiy soni 3 ming kishi (1990), jumladan AQShda … Read More

ALEUT OROLLARI – tinch okean shimolida, Alyaska yarim orolidan Janubga tomon 1740 kilometrga yoy shaklida cho’zilgan arxipelag. Aleut botig’idan ko’tarilib turgan suv osti tog’larining tepalari. Ko’pdan ko’p Orol va qoyalardan … Read More

ALEUT NOVI — tinch okeanning shimoliy qismidagi chuqur suv osti botig’i. Aleut orollarining Janubiy suv osti yon bag’ri va Alyaska yarim oroli bo’ylab joylashgan. Uzunligi 4000 kilometrdan ortiq, eni 64 … Read More