Bo'lim: A harfi

AKTSIYADOR — aktsiyaning egasi, undan naf ko’ruvchi yuridik yoki jismoniy shaxs. Aktsiyador aktsiyadorlik jamiyatining a’zosi, o’z aktsiyasini tasarruf eta oladi. Aktsiyador ayrim fuqaro, firma, korxona, bank, turli investisiya fondlari, davlat … Read More

AKTSIYA KURSI — aktsiyaning bozor narxi. Aktsiya kursi aktsiya keltiradigan dividend miqdoriga to’g’ri mutanosib va bank foizi darajasiga teskari mutanosiblikda o’zgaradi. Aktsiya kursi aktsiya nominalidan (aktsiyada ko’rsatilgan summadan) yuqori yoki … Read More

AKTSIYA (Fransuzcha action — farmoyish; ruxsatnoma, faoliyat) — aktsiyador jamiyat chiqargan qimmatbaho qog’oz. O’z egasining aktsiyadorlar jamiyati kapitalida hissasi borligini va shunga muvofiq, topilgan foydaning bir qismini dividend shaklida olishini, … Read More

AKTSIZ (Fransuzcha accise — qirqib olmoq) — keng iste’mol tovarlari, eng muhim xom ashyolarga, shuningdek xizmatlar uchun davlat tomonidan solinadigan qo’shimcha soliq turi. Muayyan tovar (muhim iste’mol tovarlari: qand, gugurt, … Read More

AKTSIDENTSIYA (lotincha accidentia — tasodif) — biror narsaning tasodifiy, o’zgaruvchan, muhim bo’lmagan, o’tkinchi xossasi. Substantsiyagya qarama-qarshi. Aktsidentsiya termini birinchi marta Aristotelning «Metafizika» va «Fizika» asarlarida ishlatilgan. O’rta asr sxolastikasida, 17-18 … Read More

AKTSESSOR MINERALLAR (lotincha accessorius — qo’shimcha) — tog’ jinslarining tarkibida miqdor jihatdan oz uchraydigan, lekin sifat jihatdan ba’zan muhim ahamiyatga ega bo’lgan minerallar. Dastlab tasodifiy qo’shimcha minerallar deb (nomi ham … Read More

AKTSEPTSIZ TO’LOVLAR – bankka taqdim etilgan to’lov talabnomasiga asosan amalga oshiriladigan to’lovlar. To’lovchining roziligi talab etilmaydigan hollarda qo’llaniladi (hujjatlarda maxsus «aktseptsiz» deb qayd etiladi). Masalan, kommunal xizmatlar (gaz, suv, kanalizatsiya) … Read More

AKTSEPTOR ARALASHMA – yarimo’tkazgich kristali tarkibidagi atomlari aktseptor bo’lgan begona kimyoviy element. Bor, alyuminiy, galliy, indiy elementlarining atomlari yarimo’tkazgichlar — germaniy va kremniy kristallari tarkibida ishtirok qilganda Akseptor aralashma hosil … Read More

AKTSEPTOR (lotincha acceptor — qabul qiluvchi) — yarimo’tkazgichlar valent zonasidagi elektronlarni «tutib oluvchi» kirishma atom; u valent zonada hosil bo’luvchi va elektr o’tkazuvchanlikda ishtirok etuvchi kovakka ekvivalentdir. Ge va Si … Read More

AKTSEPT (lotincha acceptus — qabul qilingan) — 1) fuqarolik huquqida taklifda (ofertada) ko’rsatilgan shartlarda shartnoma tuzishga rozilik bildirish; xalqaro huquqda shartnoma shartlari bilan bog’langanlik to’g’risida bir tomonlama ariza; 2) naqd … Read More