Bo'lim: A harfi

ADNEKSIT (salpingoofarit) — bachadon naylari va tuxumdonning yallig’lanishi. Kasallikni turli patogen mikroblar — stafilokokk, streptokokk va boshqalar qo’zg’atadi. Mikroblar bachadon ortiklari (tuxumdon va bachadon naylari) ga abort, tug’ruq, jinsiy aloqa … Read More

ADMIRALTEYSTVO OROLLARI – Tinch okeandagi vulkan va marjon orollari; Bismark arxipelagida. PapuaYangi Gvineya tarkibida. Maydoni 2072 kilometr kvadrat (eng katta oroli Manus oroli — 1554 kilometr kvadrat). Asosiy shahri — … Read More

ADMIRALTEYSTVO – 1) (eski ma’nosi) kemalar quriladigan, qurollantiriladigan va ta’mirlanadigan joy; 2) flotni boshqarish idorasi. Rossiyada 1718 yil tashkil etilgan Admiralteystvo kollegiyasi 1802 yildan boshlab Dengiz kuchlari vazirligi deb atalgan. … Read More

ADMIRAL (Arabcha — Amir ul-bahr — dengiz hukmdori, hokimi) — harbiy-dengiz flotining qo’mondonlariga beriladigan harbiy unvon. Flot xizmatidagi Admirallar uchun — kontr-admiral, vitse-admiral, admiral; kemasozlik injenerlik xizmatidagi Admirallar uchun — … Read More

ADLIYA (Arabcha, adl—adolat, to’g’rilik, haqqoniylik, Odil sudlov, xolislik) — sudlov muassasalari, sud tashkilotlari va ular faoliyatini anglatadigan tushuncha. Adliya keng ma’nodagi huquqdir. O’zbekiston Respublikasida Adliya organlari faoliyatiga O’zbekiston Respublikasi Adliya … Read More

ADLER Alfred (1870-1937) – Avstriya psixiatri va psixologi. Z. Freydning shogirdi. Psixoanalizning individual psixologiya yo’nalishiga asos solgan. Adler psixologiyasi F. Nisshening «Hukmronlikka intilish erkinligi» haqidagi ta’limoti bilan hamohangdir. ADLER — … Read More

ADL (Arabcha — odillik, to’g’rilik) — Islom dinida Alloh sifatlaridan, «Ilohiy adolat»ga e’tiqod qilish — Islom aqidaviy talablaridan biri. Mo’taziliylar Allohning insonlarga odilligi haqidagi tasavvurdan kelib chiqib, inson irodasining erkinligi … Read More

ADIROVICH Emmanuil Ilich (1915, Melitopol, Ukraina — 1973, Toshkent) — fizik olim, O’zbekiston Fanlar Akademiyasi akademik (1962). Moskva davlat universitetini tugatgan (1940). Moskva neft institutida (1944- 49), P.N. Lebedev nomidagi … Read More

ADIRLAR — O’rta Osiyo tog’larining past-baland etaklari. Adirlar uchlamchi va to’rtlamchi davrlarning tog’jinslaridan tashkil topgan. Adirlar Farg’ona, Hisor, Surxondaryo vodiylarida ko’proq konglomerat va chaqir toshlardan iborat bo’lib, ba’zi joylarida lyoss … Read More

ADIPIN KISLOTA, ikki asosli organik kislota [NOOS (SN2)4 soon] — rangsiz kristall. Molekulyar modda 146,15. Suyuqlanish temperaturasi 149— 150°, qaynash temperaturasi 265°. Suvda, etil spirtda ko’proq, efirda kamroq eriydi, Tsiklogeksanonni … Read More