Bo'lim: A harfi

ASQAD MUXTOR (taxallusi; Familiyasi Muxtorov, 1920.23.12, Farg’ona—1997.17.4, Toshkent) — O’zbekiston xalq yozuvchisi (1980). O’rta Osiyo universitetining Filologiya fakultetini tugatgan (1942). Andijon pedagogika institutida kafedra mudiri (1942— 45). «Yosh leninchi», «Qizil … Read More

ASEB (Assab) — Eritreyaning Janubi-sharqidagi shahar. Qizil dengiz bo’yidagi port. Addis-Abeba bilan katta yo’l orqali bog’langan. Aholisi 30 ming kishidan ortiq. 1890-1941 yillar Italiya, 1941-45 yillar Buyuk Britaniya qo’l ostida, … Read More

ASYUT — MAR Janubdagi shahar, Nil daryosining chap sohilidagi port, temir yo’l stantsiyasi; Asyut muhofazasi ma’muriy markazi. Aholisi 290 ming kishidan ortiq. Mamlakatning savdo-transport markazlaridan. Ko’n poyabzal, to’qimachilik sanoati korxonalari … Read More

ASSIT (Yunoncha askos — qorin) — qorin istisqosi. Qorin bo’shlig’ida tiniq rangsiz yoki och sariq suyuqlik yig’ilishi. Assitga yurak xastaliklari, jigar tsirrozi, nafas yo’llari va o’pkaning surunkali kasalliklari, buyrak kasalliklari … Read More

ASSIDIYALAR (Ascidia) — qobiqlilar kenja tipining sinfi. Uzunligi 0,1 millimetrdan 30 santimetrgacha, yakka yoki koloniya bo’lib yashaydi. Xaltasimon tanasi qalin qobiq (tunika)ga o’ralgan, ustki tomonida og’iz teshigi va kloaka sifoni … Read More

ASFIKSIYA (Yunoncha a — inkor qo’shimchasi va sphyxia — puls), bo’g’ilib qolish — organizmda kislorod yetishmay karbonat angidrid ko’payib ketishi natijasida paydo bo’ladigan kasallik holati. Asfiksiyaga nafas yo’llarining ichki yoki … Read More

ASFANDIYORXON (Isfandiyorxon) (? – 1643) – Xiva xoni (1623-43), Arab Muhammadxonning o’g’li. Eron shohi Abbos I homiyligida, turkmanlar yordami bilan ukasi Elbars (Ilbars) Sultonni taxtdan ag’darib, 1623 yil Xivada xonlik … Read More

ASFALTLASH – avtomobil yo’llari, ko’cha, aerodrom va hokazoga asfalt-beton qoplamalar yotqizish; asfalt-beton qorishmalarni oldindan tayyorlangan zaminga yotqizish va zichlash. Asfalt-beton bir yoki ikki qavat qilib yotqiziladi. Ikki qavatli asfalt-betonning ostki … Read More

ASFALT-BETON YOTQIZISH MASHINASI — asfalt-beton, bitum va mineral aralashmasini bir tekis yoyib, zaminga yotqizadigan qurilma. Ish unumdorligi bo’yicha o’ta og’ir (300 temperatura/soatdan ortiq), og’ir (150-300 temperatura/soat), o’rtacha (75-150 temperatura/soat) va … Read More

ASFALT-BETON ARALASHTIRGICH — qum, chaqiq tosh, mineral kukun va bitumdan asfalt-beton hamda bitum-mineral aralashmalar tayyorlaydigan qurilma. Qum va chaqiq toshni quritadigan va zarur temperaturagacha qizdiradigan quritish barabani, quritilgan qum va … Read More