Bo'lim: X harfi

XAMXIN – KXDRning Sharqiy qismidagi shahar. Sonchxongan daryosi bo’yida. Xamgyonnamdo provintsiyasining ma’muriy markazi. Aholisi 701 ming kishidan ziyod (1990-yillar o’rtalari). Transport yo’llari chorrahasi. Sharqiy Koreya qo’ltig’i yaqinidagi port. Mamlakatning eng … Batafsil

XAMIRTURUSH — xamirni oshirish uchun ishlatiladigan achitqi. Tarkibida achitqi bakteriyalari bo’lgan Xamirturush qo’shib qorilgan xamir fermentativ jarayonlar ta’sirida ko’pchiydi. Xonadonlarda oshgan xamirdan Xamirturush uchun bir zuvala olib krlinadi va supraga … Batafsil

XALQARO ERKIN KASABA UYUSHMALARI KONFEDERATSIYASI – xalqaro kasaba uyushmalari markazi; 148 mamlakatdagi umumiy soni 157 milliondan ortiq a’zosi bo’lgan 226 milliy kasaba uyushma markazlarini birlashtiradi. 1949 yil dekabrda Londonda G’arbiy … Batafsil

XALQ LASHKARLARI – qadimda va o’rta asrlarda urush vaqtida fuqarolardan (asosan, ko’ngillilardan) tashkil topadigan harbiy tuzilmalar; chet el bosqinchilariga qarshi kurash uchun keng xalq ommasini jalb qilish shakllaridan biri. Xalq … Batafsil

XALTALI IBLIS, Tasmaniya iblisi, Tasmaniya shaytoni (Sarcophilus harrisii) — yirtqich xaltalilarga mansub sut emizuvchi hayvon. Urug’ning yagona turi. Gavdasining uzunligi 50 santimetrga, dumi 25 santimetrga yaqin. Tanasi miqti, oyoqlari kalta. … Batafsil

XALIFA (Arabcha — o’rinbosar, noib) — musulmon jamoasi va musulmon davlatining diniy hamda dunyoviy boshlig’i. Xalifa Muhammad payg’ambar (sav) ning o’rinbosari, umaviylar davridan boshlab esa Allohning erdagi noibi hisoblangan. Muhammad … Batafsil

XAYROBODTEPA — shahar xarobasi (miloddan avvalgi 1 asr — milodiy 3-4-asrlar) Termiz shahri (Surxondaryo viloyati)dan 30 kilometr shimolda, Angor qishlog’i yaqinida joylashgan. Tarhi to’rtburchak (150×100 metr), minoralari bo’lgan mudofaa devori … Batafsil

XAYRIDDIN SALOH (Salohiddinov Xayriddin) (1934.15.1 — Toshkent — 1969.5.6) — shoir. Nizomiy nomidagi Toshkent pedagogika institutining tarix-filologiya fakultetini tugatgan (1957). «O’zbekiston madaniyati» (1963-66) gazeta va «gulxan» jurnalida (1968-69) adabiy xodim. … Batafsil

XAYOLIY SOTSIALIZM, utopik sotsializm — mulkning umumiyligiga, majburiy mehnat qilishga, adolatli taqsimotga asoslangan ideal jamiyat haqidagi ta’limot. Dastlab T. Morning «Utopiya» asari (1516) da Xayoliy sotsializmga oid fikrlar bayon qilingan. … Batafsil

XADICHA BINT XUVAYLID (555/556— 620/621) — Muhammad (sav)ning birinchi xotini. U beva qolgan boy xotin bo’lgan. Muhammad (sav) avval Xadichaning savdo ishlarini boshqargan, keyinchalik unga uylanib, uning mablag’lari bilan savdogarlik … Batafsil