Bo'lim: A harfi

AZA (Arabcha — sabr, bardosh) — marhumning izzat-hurmati va xotirasi uchun ma’lum muddat tutiladigan mo-tam. Aza tutish odati qadim zamonlardan mavjud bo’lib, xalqlarning diniy e’tiqodlariga ko’ra farqlanadi. Islomda Aza tutish … Read More

AJROQLIK — tashqi yoki ichki kuch ta’sirida tog’ jinslarining o’z ichidagi yoriqlar bo’ylab alohida ajralishi. Odatda magma sovib, jinslarga aylanayotgan vaqtda yoki cho’kindi jinslar suvdan ko’tarilib quriyotganda, yoriqlardan yoki yopishib … Read More

AJRIQ (Cynodon dactylon (L.) Pers.) — boshoqdoshlarga mansub ko’p yillik ildizpoyali begona o’t. Barglari lentasimon, dag’al, chetlari o’tkir-g’idirish. 3-8 boshoqsimon shoxchalardan iborat to’pguli poya uchida joylashgan. Mevasi — doncha. Iyundan … Read More

AJRATILGAN MUHITDA O’STIRISH, o’simlikni ajratilgan muhitda oziqlantirish —o’simliklar fiziologiyasini tadqiq qilish usullaridan biri; Ajratilgan muhitda o’stirishni birinchi bo’lib rus olimi P. R. Slyozkin qo’llagan (1893). Ajratilgan muhitda o’stirishda o’simlik ildizlari … Read More

AJRALUVCHI BIRIKMA – mashinalarning ayrim detallardan bo’laklarga ajraladigan qilib yasalgan qism va uzellari. Vintli, boltli, shponkali, shlisali, ponali birikmalar Ajraluvchi birikmalar hisoblanadi. Ajraluvchi birikmani biror detalga ham shikast yetkazmay qismlarga … Read More

AJRALMAS BIRIKMA – mashinalarning ayrim detallardan yaxlit qilib yasalgan qism va uzellari. Payvand birikmalar, parchin mixli birikmalar, elimli, kavsharlangan, presslangan, aralash birikmalar Ajralmas birikma hisoblanadi. Presslab o’tqazish yo’li bilan ham … Read More

AJOYIBXONA (Arabcha, mo’jiza va xona so’zlaridan) — noyob san’at namunalari, shuningdek moddiy madaniyat tarixiga va boshqa sohalarga oid diqqatga sazovor buyum, hujjatlar to’plangan va ularni ma’lum tartibda joylashtirib namoyish qiladigan … Read More

AJNOS (Arabcha — jins so’zining ko’pligi — jinslar) — Sharq musiqa nazariyasida to’rt va besh pog’onali tovush-atorlar — tetraxord va pentaxordlar. Ajnosning bir necha turi bor. Ajnosi zulmaddatayn — ikki … Read More

AJMER, Ajmir — Hindistonning Rajastxan shtatidagi shahar. Aravali tog’ida, 900 metr balandlikda joylashgan. Aholisi 402 ming kishi (1991). Transport yo’llari tuguni. To’qimachilik sanoati markazi. Ipgazlama, shoyi va trikotaj fabrikalari, mashinasozlik … Read More

AJIRIQTI — korund koni; Navoiy viloyatidagi Tomdibuloq ovulidan 5 kilometr g’arbda, Tomdi tog’larida. Korund metamorfizmga uchragan ohaktoshlar orasida kalinligi 1 metr va uzunligi 10 metrgacha bo’lgan qatlamlarda linza shaklida yotadi. … Read More