ADVENTISTLAR

ADVENTISTLAR (lotincha adventus — voqe bo’lish) — xristian sektalaridan biri. 19-asrning birinchi yarmida AQShda vujudga kelgan. Sekta a’zolari «Isoning qaytib kelishi» yaqinligiga, Xudoning ming yillik va tanho hukmronligi boshlanishiga ishonadilar. … Read More

ADVENTIV EMBRIONIYA

ADVENTIV EMBRIONIYA (lotincha adventus — tasodifiy va Yunoncha Embryon — embrion, murtak) — o’simlik murtak tugunining urug’lanmasdan, murtak qopchig’i yoki urug’ kurtak qobig’i hujayrasidan vujudga kelishi. Bunda ko’pincha bir qancha … Read More

ADVENTIV A’ZOLAR

ADVENTIV A’ZOLAR (lotincha Adventicius — g’ayri, odatdan tashqari), bejo a’zolar — noo’rin joylashgan biologik a’zolar. Masalan, o’simliklarda kurtaklarning odatdagi o’rni poya bo’g’imidagi barg qo’ltig’idadir. Adventiv kurtak esa bo’g’im oralig’idan, barglardan … Read More

ADVEKTSIYA

ADVEKTSIYA (lotincha advectio — eltish), meteorologiyada — havo va u bilan birga fizik xossalari (temperatura, namlik va hokazo) ning gorizontal (yotiq) yo’nalishda ko’chishi. Biror hududdagi ob-havo va uni tashkil qiluvchi … Read More

ADASHEV

ADASHEV Soli (1923. 2. 3 – Namangan -1984. 2. 11) — 2-jahon urushi qatnashchisi. 42-Smolensk o’qchi diviziyasi 459-polkining 2-rotasi bo’limiga komandirlik qilgan. Belorussiya uchun bo’lgan janglarda ko’rsatgan jasoratlari uchun unga … Read More

ADASHGAN NERV

ADASHGAN NERV, sayyor nerv (nervus vagus) — odam va umurtqali hayvonlar bosh miyasi nervlarining o’ninchi jufti; eng uzun nerv. Adashgan nerv organizmda keng yoyilganligi uchun «adashgan» (sayyor) deyiladi. U miyaning … Read More

ADASHGAN BUYRAK

ADASHGAN BUYRAK – harakat vaqtida ortiqcha qimirlovchi yoki odatdagi o’rnidan siljigan buyrak. Bunda og’riq sezilishi, ko’ngil aynishi, ich qotishi yoki ketishi kabi alomatlar paydo bo’lishi mumkin. Odam ozganda, lat yeganda, … Read More

ADAPTOMETR

ADAPTOMETR (lotincha adapto — moslashtiraman, Yunoncha metreo — o’lchayman) — ko’zning yorug’lik sezish darajasini o’lchaydigan asbob. Bemorda yorug’lik sezgisini uyg’otadigan darajadagi minimal yorug’lik oqimini topishga asoslangan. Adaptometrdan ko’zning ba’zi fiziologik … Read More

ADAPTER

ADAPTER (lotincha adapto — moslashtiraman) — 1) tovushni qayta eshittirishda — masalan, grammofon plastinkasi aylanganda Ninaning yoki torli cholg’u asboblari torlarining mexanik tebranishini tovush chastotasining elektr tebranishlariga aylantirib beruvchi qurilma. … Read More