Bo'lim: A harfi

AVUNKULAT (lotincha avunculus — tog’a) — ibtidoiy jamiyatda tog’a va jiyanlar o’rtasidagi qavm-qarindoshlik munosabatlari. Patriarxat davrida farzandlarning ona urug’i bilan qarindoshlik aloqalari saqlangan. Avunkulatga binoan tog’a o’z jiyanining eng yaqin … Read More

AVUARLAR (Fransuzcha avoir — mulk) — 1) bankning to’lovlar to’lanadigan va majburiyatlar qoplanadigan mablag’lari (chek, veksel, pul o’tkazmalari, akkreditivlar, qimmatbaho qog’ozlar, oltin, chet el valyutasidagi pul vositalari); 2) banklarning xorijiy … Read More

AVTOYUKLAGICH — avtomobil va vagonlarga yuk ortish va tushirish, omborlarda yukni taxlash, sanoat korxonalarida bir tsexdan ikkinchi tsexga yuk tashish uchun ishlatiladigan mashina. Yukni tashish va uni ko’tarish uchun Avtoyuklagichlarda … Read More

AVTOELEKTRONIKA — mashinasozlikka oid elektronika bilimlari va vositalari majmui. Avtoelektronika avtomobil dvigatellarining o’t oldirish mikroelektron tizimlari, boshqaruvni kompyuterlashtirish elektron qurilmalari, yo’lovchilar uchun turli qulayliklar yaratuvchi elektron tizimlar va boshqaa avtomatik … Read More

AVTOELEKTRON EMISSIYA (tunnel, sovuq emissiya), metallar va yarimo’tkazgichlarda kuchli elektr maydoni (E>106— 107V/santimetr) ta’siridagi elektron emissiya. Avtoelektron emissiya elektronlarning metall vakuum (yoki boshqa muhit) chegarasidagi potentsial to’siqdan tunnel orqali o’tishi … Read More

AVTOELEKTRON PROYEKTOR, avtoelektron mikroskop, elektron proyektor —avtoelektron emissiya asosida tasvir beruvchi asbob. Katodning sirti kichikligi (radiusi 10~4 — 10~5 santimetr) tufayli uning sirtida juda katta (E>106 V/santimetr) elektr maydon kuchlanganligi … Read More

AVTOSHTURMAN — mustaqil Aeronavigatsiya qurilmasi. Avtoshturman samolyot yo’lini xaritaga chizib boradi. Samolyotning uchish yo’nalishini maxsus tizimli distantsion kompas ko’rsatib turadi. Samolyotning havoga nisbatan tezligi haqiqiy havo ko’rsatkichidan qayd qiluvchi moslamaga … Read More

AVTOCHANA — korda yuradigan avtomobil. Avtochananing yetakchi qismi gusenitsali qilib tayyorlanadi, old qismiga boshqariladigan g’ildiraklar yoki chang’ilar o’rnatiladi.

AVTOXTONLAR (Yunoncha autochthones — mahalliy, jaydari), aborigenlar — bir joyda evolyutsiya jarayonida paydo bo’lgan mahalliy organizmlar. Avtoxonlar paydo bo’lgan joyni ular kelib chiqqan markaz yoki makon deyiladi. Avtoxonlar tur, kenja … Read More

AVTOXTON (Yunoncha autochthon — mahalliy, shu joyga xos) (geologiya) — tektonik qoplamlar hosil bo’lishida deyarli siljimay o’z joyida qolgan burmali tuzilmalar (alloxtoning aksi). Ustini qoplagan jinslar bilan bir xil yoshda … Read More