ADSORBENTLAR

ADSORBENTLAR (lotincha ad — yonida va sorbens — yutuvchi) — tabiatda uchraydigan va sun’iy yo’l bilan tayyorlanadigan, disperelik darajasi yuqori bo’lgan juda katta tashqi (g’ovaksiz) yoki ichki (g’ovakdor) sirtli jismlar. … Read More

ADRIATIKA DENGIZI

ADRIATIKA DENGIZI – O’rta dengizning bir qismi, yarim berk dengiz. Apennin va Bolqon yarim orollari oralig’ida. Janubda Otranto bo’g’ozi orqali Ioniya dengizi biln tutashgan. Maydoni 144 ming kilometr kvadrat. O’rtacha … Read More

ADRIANOPOL SULH SHARTNOMASI

ADRIANOPOL SULH SHARTNOMASI — 1828-29 yillardagi Rossiya-Turkiya urushini yakunlagan sulh shartnomasi. Adrianopol (hozirgi Edirne) shahrida imzolangan. 1827 yil 6 iyulda Rossiya, Angliya va Frantsiya davlatlari o’zaro til biriktirib, Turkiyadan Gresiyaga … Read More

ADRIAN

ADRIAN (76-138) – Rim imperatori (117 yildan), Antoninlar sulolasidan. Chavandozlarga tayanib ish yurgizgan. Adrian davrida imperator hokimiyati va davlat muassasalarining markazlashuvi kuchaygan. Imperiya chegaralarida Adrian mustahkam istehkom va mudofaa devorlari … Read More

ADRES TILI

ADRES TILI — raqamli hisoblash mashinalarida axborotni qayta o’zgartirish jarayonlarini bayon etish uchun mo’ljallangan rasmiy til.

ADRES

ADRES (Fransuzcha adrese — yubormoq) — 1) biror muassasa joylashgan yoki shaxs yashaydigan joyning batafsil nomi; manzil; 2) yozma tabriknoma, yodnoma; asosan tavallud kuni munosabati bilan top shiriladi; 3) kibernetikada … Read More

ADRENOMIMETIK VOSITALAR

ADRENOMIMETIK VOSITALAR – adrenoreseptorlarni qo’zg’atuvchi moddalar; noradrenalin va adrenalin mediatorlari kabi ta’sir etadi. Ular qon bosimi tushib ketganda (mezaton), bronxial astmada (izadrin) va boshqa hollarda ishlatiladi.

ADRENOKORTIKOTROP GORMON

ADRENOKORTIKOTROP GORMON (AKTg), kortikotropin — gipomezning old bo’lagida ishlanib chiqadigan gormon. U 39 aminokislota keldig’idan tashkil topgan bitta polipeptid zanjiridan iborat. Adrenokortikotrop gormon buyrak usti bezining po’st qavatini stimullaydi, turli … Read More

ADRENOGENITAL SINDROM

ADRENOGENITAL SINDROM kortikosteroidlar biosintezi uchun zarur fermentlarning tug’ma nuqsoni oqibatida yuz beradigan klinik simptomlar majmui. Unga buyrak usti bezi po’st qavatining tug’ma virilizatsiyalovchi giperplaziyasi sabab buladi. Adrenogenital sindromning virilizasiyalovchi xilida … Read More