Muallif: Admin

AJINIYOZ Ko’siboy o’g’li (taxallusi Zevar) (1824 — Mo’ynoq tumani — 1878) — qoraqalpoq shoiri. Eski maktabda, so’ngra Xivadagi Sherg’ozixon madrasasida o’qigan. Qoraqalpoq ziyolilari orasida birinchilardan bo’lib Oxund darajasiga erishgan. O’zbek, … Read More

AJINATEPA — budda ibodatxonasi xarobasi saqlangan tepalik (6-8-asrlar). Qo’rg’ontepa shahri (Tojikiston Respublikasi) dan 12,5 kilometr Sharqda. Tojikiston arxeologik ekspeditsiyasi tomonidan qazib o’rganilgan (1961-69). Ibodatxona va monastirdan iborat 2 qismli inshoot … Read More

AJINA (Arabcha  — jin) — turkiy xalqlar og’zaki ijodidagi demonologik salbiy obraz. Ajina yovuz ruhlar haqidagi animistik tushuncha, e’tiqod mahsuli. Obraz sifatida kishilik jamiyati hali urug’chilik bosqichida ekanligida shakllangan. Og’zaki … Read More

AJIN — terining burishib qolishi, unda mayda ilonizisimon egatchalar paydo bo’lishi. Ajinda kishining fe’l-atvori ifodalanadi. Masalan, qoshlar o’rtasiga tushgan to’g’ri ikki chiziq mulohazali batartib insonlarga xos. Ko’z burchagidagi mayda Ajinlar … Read More

AJIBOY QO’LTIG’I – Orol dengizining Janubiy-g’arbidagi qo’ltiq. Maydoni 1000 kilometr kvadrat, uzunligi 41 kilometr, eni 30 kilometr, eng chuqur joyi 9,2 metr bo’lgan. Orol dengizi sathining 8 metrga pasayishi tufayli … Read More

AJIB ZARRALAR — ajiblik kvant soni (5) nolga teng bo’lmagan elementar zarralar. Ajiz zarralarga K-mezonlar, giperonlar va ko’pgina rezonanslar kiradi.

AJI — qadimgi diniy e’tiqodlarga ko’ra, yaxshiliklarni yaratuvchi Ahuramazdaning dushmani (shayton), fazoda yashovchi dahshatli ajdar, no’rni o’g’irlovchi qora bulut timsoli. Aji qadimgi afsonalarda insonning ashaddiy dushmani sifatida talqin etilgan.

AJZCHI (turkiycha) — Temur va Temuriylar davrida harbiy safarga otlangan ko’shinni mashaqqatli joylardan olib o’tish maqsadida mahalliy aholi ichidan tanlab olingan yo’l ko’rsatuvchi. Ajzchi Temuriylar tarixiga taalluqli yozma obidalarda, xususan … Read More

AJZIY (taxallusi; asl ismi Saidahmad Hasanxo’ja o’g’li Siddiqiy) (1864 — Samarqand — 1927) — ma’rifatparvar shoir, tarjimon. O’zbekistonda xizmat ko’rsatgan o’qituvchi (1926). Samarqand, Buxoro madrasalarida o’qigan. Arab, Fors, Ozarbayjon tillarini … Read More

«AJENA» («Agena») — kosmik raketa (AQSh); ba’zi eltuvchi raketalardan kosmik uchirish uchun foydalaniladigan so’nggi raketa bosqichi nomi («Atlas-Ajena», «tor-Ajena»). «Ajena» dan «Diskaverer» ESY ni, maxfiy Amerika ESY larini uchirishda foydalanilgan. … Read More