AKINAK

AKINAK (Yunoncha akinakes) — xanjar (40— 60 santimetr)]. Sak, skif va forslarda miloddan avvalgi 1 – ming yillik o’rtasi va 2-yarmida qo’l jangida sanchuvchi qurol sifatida ishlatilgan. Amudaryo xavzasidan topilgan … Read More

AKVITANIYA

AKVITANIYA — Frantsiyaning Janubi-g’arbidagi tarixiy viloyat. Qadimda — Rim provintsiyasi. O’rta asrlarda — gersoglik, 1137 yil frantsuz mulklariga qo’shib olingan, 1154 yil ingliz qirollari mulki. 13 – asrdan Gien deb … Read More

AKVINK

AKVINK — Rim imperiyasi davridagi (miloddan avvalgi 10 — milodiy 409) shahar, milodiy 107 yildan Rimning quyi Pannoniya provintsiyasi bosh shahri. Akvink xarobalari Budapesht (Vengriya) yaqinida joylashgan. 1775 yildan qazishma … Read More

AKVILEGIYA

AKVILEGIYA (lotincha Aquilegia — suvyig’ar) — ayiqtovondoshlar oilasiga mansub ko’p yillik o’tlar turkumi. Poyasi tik (25-70 santimetr), gullari uzun pixli ko’k, binafsha, qizil yoki och qizil; gulkosasi 5 bargli. Mevasi … Read More

AKVEDUK

AKVEDUK (lotincha aqua — suv va dico — eltaman), suv o’tkazgich-ko’prik — jar, dara, daryo, yo’l ustidan o’tkaziladigan nov yoki quvurdan iborat ko’priksimon, estakada ko’rinishidagi suv o’tkazuvchi inshoot. O’tkaziladigan joyning … Read More

AKVATROPIZM

AKVATROPIZM (lotincha aqua — suv, Yunoncha tropos — yo’nalish, harakat) — o’simlik yoki uning organlarining suvli muhitga intilishi. Masalan, ildizning nam tuproq tomonga o’sishi.

AKVATORIYA

AKVATORIYA [lotincha aqua — suv va territoriya] — suv havzasi yuzasining bir qismi. Port akvatoriyasi deganda portning quruqlikdagi qismidan tashqari suv qismi tushuniladi. Gidroaerodrom akvatoriyasi — suv yuzasining gidrosamolyotlar uchishi, … Read More

AKVATOLLAR

AKVATOLLAR — suv tuldirilgan okuvchan yoki gelesimon portlovchi moddalar; kimyoviy tarkibi va xossalari jihatdan akvanitlarp yaqin. Portlashda ajraladigan issiqligi 2,9—4,6 MJ/ kilogramm. Muzlash temperaturasini pasaytirish uchun Akvatollarga antifrizlar qo’shiladi. Yer … Read More

AKVATIPIYA

AKVATIPIYA (lotincha aqua — suv va Yunoncha typos — belgi, iz) — gravyurasa qo’llaniladigan yuqori bosma turi. Akvatipiyada suvli bo’yoqdan foydalaniladi.