Narimonovka posyolkasi: Payariqning 1991-yilgacha bo’lgan nomi
Narimonovka — Samarqand viloyatidagi hozirgi Payariq shahri va tuman markazining 1991-yilgacha mavjud bo’lgan nomi. O’sha yillarda u posyolka (posyolok) maqomida bo’lgan, 1991-yildan esa shahar maqomi olib, Payariq deb atala boshlagan.
“Posyolka” nima
Posyolka (ruscha посёлок) — Sovet davrida qo’llangan aholi punkti turi bo’lib, qishloqdan katta, lekin shahardan kichik joyni bildirgan. Narimonovka ham shunday maqomda bo’lib, tuman markazi vazifasini bajargan.
Qisqacha ma’lumot
- Hozirgi nomi: Payariq (1991-yildan)
- Avvalgi nomi: Narimonovka posyolkasi (1991-yilgacha)
- Joylashuvi: Samarqand viloyati, Payariq tumani, Nurota tog’lari yon bag’rida
- Maqomi: tuman markazi
- Eng yaqin temir yo’l stansiyasi: Ulug’bek (taxminan 40 km)
- Aholisi: 1989-yilgi aholi ro’yxatiga ko’ra 7 949 kishi
Tarixi
- 1880-yillar. Hozirgi Payariq o’rnida Rossiyadan ko’chib kelgan aholi o’rnashgan qishloq paydo bo’lgan.
- Dastlabki nomlar. Qishloq dastlab Fedorovka va Katalas deb atalgan.
- Narimonovka davri. Keyinchalik joy Narimonovka nomi bilan tanilgan va 1991-yilgacha shu nomda yuritilgan. Nom qachon va qaysi qaror bilan berilgani haqida ishonchli sana topilmadi.
- 1991-yil. Posyolka shahar maqomini olgan va Payariq deb nomlangan.
Eslatib o’tamiz, Payariq tumani esa ancha oldin, 1926-yil 29-sentabrda tashkil etilgan, shuning uchun Narimonovka uning markazi sifatida qancha vaqt xizmat qilgani alohida o’rganishni talab qiladi.
Nomi qayerdan kelgan
Tasdiqlangan ma’lumot yo’q. Rus tilidagi -ovka qo’shimchasi odatda shaxs familiyasidan yasalgan aholi punkti nomlarida uchraydi. Sovet davrida shu nomdagi joylar ko’pincha Nariman Narimanov (Sovet davlat arbobi) nomi bilan bog’liq bo’lgan. Biroq Narimonovka aynan shu shaxs sharafiga qo’yilganini isbotlovchi manba topa olmadim, shuning uchun maqolada buni “ehtimol” deb yozing yoki mahalliy tarixiy manbadan tasdiqlang.
Nomning o’zgarishi: Narimonovkadan Payariqqa
Payariq nomi tuman hududidan o’tgan “Pay” arig’i nomidan olingan (O’zbekiston milliy ensiklopediyasi ma’lumoti). 1991-yilda joyga shu nom berilib, u tarixiy-hududiy nomga qaytgan. Bu mustaqillik yillarida ko’plab joylar nomi o’zgargani bilan mos keladi, lekin aniq qaror va sabab haqida manba topa olmadim.
Hozirgi holat
Narimonovka bugun alohida aholi punkti sifatida mavjud emas. Uning o’rnida Payariq shahri joylashgan: 2022-yilda aholisi taxminan 12,3 ming kishi, shahar Payariq tumanining markazi va viloyat markazidan taxminan 43–45 km uzoqlikda. Tuman hududidagi Imom Buxoriy majmuasi viloyatning muhim ziyoratgohlaridan biriga aylanmoqda. Batafsil ma’lumot uchun “Payariq shahri” maqolasiga qarang.
Ko’p so’raladigan savollar (FAQ)
Narimonovka qayerda joylashgan?
Hozirgi Payariq shahri o’rnida, Samarqand viloyatining Nurota tog’lari yon bag’rida.
Narimonovka posyolkasi qachongacha shunday atalgan?
1991-yilgacha, shundan keyin Payariq shahri deb nomlangan.
Narimonovkadan oldin bu joy nima deb atalgan?
Fedorovka va Katalas nomlari bilan.
Narimonovka alohida joy emasmi?
Yo’q, bu Payariqning eski nomi.
Narimonovkada qancha aholi bo’lgan?
1989-yilgi aholi ro’yxatida 7 949 kishi ko’rsatilgan.
Nomi kimdan olingan?
Aniq manba topilmadi, ehtimol Sovet arbobi Nariman Narimanov bilan bog’liq, buni tasdiqlash kerak.
Xulosa
Narimonovka posyolkasi — Payariq shahrining 1991-yilgacha bo’lgan nomi. U 1880-yillarda ko’chib kelganlar qishlog’idan boshlanib, Fedorovka va Katalas nomlaridan keyin Narimonovka deb atalgan, 1991-yilda esa Payariq shahriga aylangan.
O‘xshash so‘zlar
- Narimonov Hamidulla
- Navro’z bayramining kelib chiqishi!
- Neft nima?
- Nega ayrim odamlar qora mushukdan qo’rqishadi?
- Nega baʼzi baliqlar tok uradi?
- Nega baʼzi hayvonlar qishki uyquga ketishini bilasizmi?
- Nega Betxoven o’zining uchinchi simfoniyasini «qahramonona» deb atagan?
- Nega kino va fotografiya — san’at?


